Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GODNY, GODZIEN

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. m godny  
ż godna  
D. m godnego  
n godnego  
C. m godnemu  
B. m żyw godnego  
N. ż godną  
lm M. mos godni  
D. godnych  
B. nmos godne  
Znaczenia
1. »poważany; szlachetny«
  • – Owi Ludzie godni Familianci tameczni Biernaccy, Sokolniccy Chreptowiczowie y insi tam iego kolligaci. PasPam 184v.
  • – Roku Panskiego 1664 Stawiska okazyia była y koło tey niemasz co pisac y niemasz tez w niey co chwalić godnego. PasPam 187v.
  • – Woleli by byli tey Fortece nie mieć nieznać y zdaleka ią ominąć nizeli tak godnego y Oyczyznie potrzebnego pozbyc kawalera. PasPam 269.
  • – Kontent Mars że ma Syna Godnego wtey mierze ktory Męstwa Dzielności znaczny assumpt bierze. PasPam 271v.
  • – Tam in Freqventia [w obecności] ludzi wielu godnych proszono mię że bym Pannę oddawał ad Votum [do ślubowań] Niebardzo mi się chciało wiedząc że tam nietrudno będzie o Censurę Alec nie ganili. PasPam 281.
  • – Słyszałęm iednego Godnego Forysztera o swoiey dyszkuruiącego peregrynacyiey. PasPam 286v.
  • – Tatarowie Auxyliani naypierwey od nas uciekli a potym Woysko z pola zegnano y godnych Zołnierzow naginęło ale tez y Szwedow. PasPam 51v.
2. w funkcji orzecznikowej »zasługujący na co; wart czego«
  • – Poniewaz niegodzięnem zasłuzonego chleba u zwiąsku pozywi mię ieszcze domowa skiba z łaski Oyca mego. PasPam 122v.
  • – Iezelim godzięn videre faciem Domini [widzieć oblicze Pana]. W MMPana samego o tę proszę promocyią. PasPam 142v.
  • – Druga to bellona do dzieła Marsowego od Nieba Zrodzona Godna tey powagi więc niedziw Że skoro Do iey chwały chętliwe uwzięłosię pioro. PasPam 272v.
Związki frazeologiczne

  • katowskiego godny miecza:
  • »zasługujący na karę śmierci«
    • – Co ktorego ex magnatib[us] wspomną to nie rzeką tylko zdrayca katowskiego godni [zam. godny] miecza etc. PasPam 243.
3. o czynie »dobry; słuszny«
  • Godny Proceder, godną, azły złą zwykł się nagradzać zapłatą. PasPam 217.
  • – Dawno godne postępki w ludziach wielkich chwalą. PasPam 274v.
Podhasła

GODNY


w funkcji rzeczownika

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
»człowiek wzbudzający szacunek«
  • – Orzeł iest to krol Ptakow więc mogę formować Z tąd Syllogizm bespiecznie że s krupulizować Nietrzeba zeby rodził sobie nierownego Ale dzielnoscią Sławą iak godny godnego. PasPam 270.
  • – Dawno kadzidła Bogu a Nieludziom Palą. Ktore iak Bogu tylko nalezą samemu Tak Chwała nie Niegodnym lecz tylko godnemu. PasPam 274v-275.

GODNA


w funkcji predykatywnej

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1620
Znaczenia
»jest warte«
  • – Bo ratować w nieszczęściu ludzi opuszczonych I cieszyć przygodami złemi utrapionych Chwały jest raczej godna, aniżli sromoty ArKochOrlCz I 200.