Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PIERWSZY I

licz.
odm. przez przypadki, liczby i rodzaje
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Warianty fonetyczne: PIERWSZY, PIRWSZY, PIRSZY, PIRWY
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1616
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
lp M. m   pirwszy ||   pirszy
ż   pirwsza ||   pirsza
D. m   pirwszego ||   pirszego
n   pirwszego ||   pirszego
B. m   pirwszego
  pirwszy
ż   pirwszą
n   pirwsze ||   pirsze
N. m   pirwszym
ż   pirwszą
Ms. m   pierwszym ||   pirwszym ||   pirszym
n   pirwszym
  pirszem
liczba mnoga
lm M.   pirwsze
C.   pirwszym
B.   pirwsze
Ms.   pierwszych ||   pirwszych
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • – Ażeby ten pobór pirszy dla prętki wyprawy pp. żołnierzów do efektu przyszedł, postanowiamy vigore praesentis conventus, aby publicatio poboru tego w poniedziałek przyszły 7 V na poroczkach poznańskich, także i po innych miastach i miasteczkach obudwu województw jako narychli odprawiona beła, a wydawanie łanowego od publikacyi w tydzień począć się ma a wydany być ma według konstytucyjej do św. Jana blisko przyszłego, a czopowe ma się począć także od publikacyjej w tydzień. AktaPozn I/1 231.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • pierwszy list:
    • – Pisał krol IoMSC do mnie y wpierwszych y wpowrotnych Listach że bym tu WCi wyswiadczył wdzięczność. PasPam 159.
Związki frazeologiczne

  • na pierwszym wstępie:
  • »na początku«
    • – Po tym była kommissyia. Mnie natym pierwszym w Stępie Panowie krakowianie poczęli Lekce wazyc nazywaiąc mię Adweną. PasPam 226v.
  • pierwsza broda:
  • »młodzieńczy zarost, pojawiający się w okresie przeistaczania się chłopca w mężczyznę«

PIERWSZY II

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Formy gramatyczne
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
Podhasła

PIERWSZA

w funkcji predykatywnej

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1607
Znaczenia
»jest najważniejsze«
  • – To pierwsza była, że mandat od papieża przyniesiono do wszystkich pp. duchownych, aby KJMci i adherentom jego jako najwiętszy posiłek dali, k woli czemu kontrybucyą miedzy sobą uchwalili, aby jako najprędzej dwakroć sto tysięcy zebrać. List1KontrybCz III 196.
  • – 1. CZymże tedy zacniejszy Zyd/ álbo co zá pożytek obrzezki? 2. Wielki/ z káżdej miáry. Abowiem to napierwsza/ iż im zwierzone były wyroki Boże. BG Rz 3, 1-2.