Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ĆWICZENIE

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T (cwiczenie), L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. ćwiczenie  
D. ćwiczenia  
N. ćwiczeniem  
Ms. ćwiczeniu  
Znaczenia
»nazwa czynności od →ćwiczyć«
  • – Pośle do dworu nie dla ćwiczenia w cnotę, ále dla sukniey áby ią sobie wysłuźył, á oycá o nákład nie przypráwiał. A ono lepiey było tę część, ktora nań po śmierći iego przypáść miáłá, zastáwić. StarPopr 76.
  • – Kamienica częścią na szkolne auditorya dla ćwiczenia dziatek, częścią na mieszkanie kaznodziejom [...] należeć ma. RadziwKSprawy 500.
  • – BOjaźń PAńska jest początkiem umiejętności: ále głupi mądrością y ćwiczeniem gárdzą. BG Prz 1:7.
  • – Y rzekłbyś: O jákożem miał ćwiczenie w nienawiści: á strofowániem gárdziło serce moje! BG Prz 5:12.
  • Cwiczenie kogo/ Institutio [...]. Kn 91.
  • Cwiczenie śię/ Exercitatio. Meditatio [...]. Kn 91.
  • Exercĭtum. Ćwiczęnie 1. 3. KnŁacPol 281.
  • Exercĭtātio. ćwiczenie 1. 2. 3. Robotá dla zdrowia. Kompozycya 1. KnŁacPol 281.
  • Exercĭtio, onis. ćwiczenie się. Robotá. 1. KnŁacPol 281.
  • – Instĭtūtio, Ćwiczęnie. Uczęnie. Náuká 1. KnŁacPol 403.
  • Meditamentum. Myśl 2. ćwiczęnie 2. KnŁacPol 467.
  • Meditātio. Myśl 2. Rozmyślánie. ćwiczęnie śię. KnŁacPol 467.
  • – Także pod czás látá, ćwiczenie co Miesiąc, raz będzie skłádał z strzelbą, w bęben kazawszy vderzyć, áby do tarcze strzeláli Cechámi. FredKon 57.
  • Cwiczenie [...] 1. un éxercice; pratique, usage m. action de pratiquer. 2. instruction, discipline. § cwiczenie rycerskie, cwiczenie z dział, z hakownic; cwiczenie ręki w chędogim pisaniu; cwiczenie żołnierza w monszterunku; cwiczenie chłopca w łacinie; cwiczenie pamięci; pole cwiczenia pociskowego. 2) schowany na dobrym cwiczeniu; trzymać w cwiczeniu chłopca. T III 166-167.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ćwiczenie nabożne:
    • cwiczenie nabożne albo duchowne [...] un éxercice de pieté. T III 167.
  • ćwiczenia pokutne:
    • – [...] żadnego sposobu skutecznieyszego wierni Pańscy ná wypłacenie/ y zasłużonego karániá Boskiego odwrocenie/ nienaydowali/ iáko ten/ gdy z żalem serdecznym przez modlitwy/ posty/ iáłmużny/ umártwienia/ y inne ćwiczeniá pokutne/ dosyć za grzechy czynili. BujnDroga 103.
  • ćwiczenie duchowne:
    • Cwiczenie duchowne (vulgò Exerćitia Spiritualia) [...] vide Rozmyślam nabożnié. Kn 91.
    • cwiczenie nabożne albo duchowne [...] un éxercice de pieté. T III 167.
Związki frazeologiczne

  • być w ustawicznym ćwiczeniu:
    • – Nam dostały się do zabawy Narody Te ktore [...] zawsze są w ustawicznym Cwiczeniu in Continuo Belli Opere [w ciągłym trudzie wojennym]. PasPam 278v.