Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KROKODYL

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. krokodyl  
B. krokodyla  
N. krokodylem  
lm B. krokodyle  
Etymologia
łac. crocodilus
Znaczenia
1. »gad ziemno-wodny«
  • – Gdy iednego czásu iáchał przez kráinę tę, w ktorey był bog Krokodyl, á iednego z pácholąt potárgnął Krokodyl, tedy wezwawszy Popow onego Krokodyla, powiedział się być bez winności ukrzywdzony. PetrSEk 40.
  • – Troglotydzi, zaBoga chwalili Zołwia, ze twardy, Egipt Słonce y Miesiąc, Ze Zwierząt Kozła, Psa, Kota, y Crocodyla, za bogi chwalili ale naywięcey Krokodyla, ktory kiedy dziecię komu ziadł za wielkie szczescie sobie poczytał tęŁaskę, yKoscioł mu zbudowali y dzien swięcili, głupi. PotPrzyp 14.
  • – TuŁysi Arymphei, y Mezopotami Frixi, Circi, Sabei, Kapsij Albani Gdzie Ganges, gdzie Eufrat, gdzie Tanais z Nilem Gdzie się Lernenska miesza Hydra z Krokodylem Gdzie Lemno Vulcanowe, gdzie Starego raiu Małe znaki, początki Ludzkiego rodzaiu. PotWoj 72.
  • – Różne raritates pokazywano nam. Miedzy inszemi krokodyle, więdłe syreny, różne bestie morskie stupenda, lamparta żywego, który jest naturaliter ferocissima bestia. BillTDiar 6.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • zool. afrykański krokodyl:
    • – Y ták iey w on czás dodawáłá tyle zła miłość Sercá/ y męskiey śmiałości: ze Afrykáńskie miedzy krokodyle Poszła byłá/ okrom watpliwosci. TasKochGoff 152.
    • – I tak jej w on czas dodawała tyle Zła miłość serca i męskiej śmiałości, że afrykáńskie miedzy krokodyle Poszłaby była okrom wątpliwości. LubSPir 22.
2. przen.  »działo«
  • – Dźiało burzące KROKODYL. ArchRadziw 1638 80, 1.
3. przen.  »człowiek przebiegły, nieszczery«