Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*AGITOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: *AGITOWAĆ, *AITOWAĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T, L (XVII), SWil, SW, SJP (w in. zn.)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn


Najwcześniejsze poświadczenie: 1719
Formy gramatyczne
czas teraźniejszy
lp 1. os.   agituję
lm 1. os.   agitujemy
tryb rozkazujący
lp 2. os.   agituj
imiesłów współczesny
  agitując
nieosobowy czas przeszły
  agitowano
Etymologia
łac. agitare 'poruszać'
Znaczenia
1. »o sprawach: poruszać, omawiać, rozważać, prowadzić«
Rekcja: co

  • – Traktat pokoju doydzie bez detronizacyi krola Augusta, bo się tak sama konfederacya, będzie opponowała, agituiąc Traktat penes Majestatem. OtwFDzieje 105-106.
  • Agitowano propozycyą o augme[n]towaniu Pensyi Krolewiczowskiey. MerkHist 734.
  • Agituię sprawę. einen Rechts-Handel führen. agir; agiter une afaire, une cause. T III 3.
2. »o przedmiotach: wprawiać w ruch, poruszać; mieszać«
Rekcja: co

  • – Weś Mercurij dulcis gran ośm [...] przyday Mercurij vitae grano iedno, ágituy długo w możdzierzyku kámiennym. CompMed 557.
3. »o stanach fizycznych, uczuciach: wzniecać, pobudzać«
Rekcja: co; w kim

  • Agituiemy w człeku humory, Wypędzamy ie na wierzch do skory [mówią podagra i Wenus]. CompMed 389.
Podhasła

AGITOWANY

im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lp M. m   agitowany
ż   agitowana ||   aitowana
Ms. ż   agitowanej
lm M. nmos   agitowane
D.   aitowanych
Najwcześniejsze poświadczenie:
1661
Znaczenia
1. »o problemach, sprawach: poruszany, omawiany, rozważany, prowadzony«
  • – Co strony punktow pod Palczynem aitowanych przyznam się W. K. M. Panu Memu Miłościwemu, że mnie aż w-pułtorey Niedziele doszła wiadomość. PisMów II 292.
  • – Resentymen Chrzescianski zSeymu Grodzienskiego zerwanego in AD. 1693. między Rzeptą a Becalem Zydem wsprawie na tymze Seymie agitowaney. DrobTuszInf 37.
  • – Gotować materye, ktore będą miały bydź agitowane na seymie. LeszczStGłos 98.
  • Agitowany. geführt, untersucht. agité, débatu. § agitowana sprawa w sądach. T III 3.
2. »o obiektach fizycznych: poruszany; miotany; kierowany«
  • – [...] część Okrętow do Cádyz się wrociłá a drugá część dotąd ná morzu/ niewiedzieć gdzie agitowána zostawa. MerkPol 13.

*AGITUJĄCY

im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. ż   agitująca
Najwcześniejsze poświadczenie:
1746
Znaczenia
»o siłach natury: wprawiający w ruch«
  • – Tu Stolicą iest TOLOSA Miasto po PARYZU y LUGDUNIE, náywiększe we Francyi od Syná Jafetowego fundowane, przez ktore rzeka płynie Gironde, 30. młynow agituiąca, z tąd płynie aż do Miasta Burgidali, z tamtąd z inną rzeką złączona w Ocean wpáda. ChmielAteny II 58.