Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ASEKUROWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
asekurować  
lp 1. os. asekuruję  
3. os. asekuruje  
lm 1. os. asekurujemy  
3. os. asekurują  
lp m 1. os. asekurowałem  
3. os. asekurował  
ż 3. os. asekurowała  
n 3. os. asekurowało  
lm mos 1. os. asekurowaliśmy  
3. os. asekurowali  
nmos 3. os. asekurowały  
lp m 1. os. by asekurował  
n 3. os. by asekurowało  
asekurując  
asekurowawszy  
asekurowano  
Znaczenia
1. »zapewniać, gwarantować, zaręczać«
Rekcja: kogo, co || za kogo, za co || o czym || w czym || zd.; czym || na czym

  • – W tem W. K. Mości asekuruję, że w najmniejszym pieniądzu rzeczpospolita defraudacyi nie cierpi. RadziwKSprawy 182.
  • Asékurowáć kogo v. Vbéspiéczam/ Obiécuię/ 1. 2. Waruię. Kn 9.
  • – Czytałem list P. Wdy Kiiowskiego gdzie assecuruie w pokoiu, tylko y my go dotrzymaimy. OpalKListy 515.
  • – Zgoła ręcze y assecuruię ze zaarendowawszy, wybierzesz WMc nie długo tę Sumę ktorąbys Wział za Starostwo. OpalKListy 524.
  • – Iako ona [królowa Maria Ludwika] swą ręką podpisała się na assekuracyą: tak prosi abyś też Wm. M. M. Pan swą ręką do niey assekuruiąc ią o vsługach swoich, aby ieden raz napisał, nieobawiaiąc się żadney zdrady. LubJMan 70.
  • – Waruięmy y Assekuruiemy przy tych pomięnionych związku y konfederacey Urodzonym Marszałkom, Substytutom, konsyliarzom Pułkownikom Oberszterom, Oberszter letmantom, kapitanom, y Ich Porucznikom y wszystkiemu Rycerstwu nikogo nieexcipuią[c] wyiąwszy iednak tych iesliby się w ktorym kolwiek woysku znaydowali Wielmoznego niegdy Gosiewskiego Podskarbiego WXLgo y Hetmana Polnego smierci y zabicia Complices są [...] iz [...] my iako y Rzpta [...] do Sądu pociągac nie będzie. PasPam 211-211v.
  • Assekuruię ze wasze Swobody Przes to niebędą miały zadney szkody. OblJasGór 72.
  • – Przenieść się Wci mojej duszy bardziej życzyłbym do miasta niżeli do zamku; bo co o niebezpieczeństwo, za to asekuruję. SobJListy 58.
  • – Do poprawy młyna drzewa mu się nie będzie broniło [...] czego wszystkiego, że mu się dotrzyma zupełnie onego za się i sukcessory moje assekuruję niniejszym przywilejem, który dla większej wiary [...] własną ręką podpisuję. InwPuck 179.
  • – W ostatku (talerow/ ortow/ tynfow/ czerwonych złotych) nie wspominam/ wyszyple się co przepiiesz/ stracisz dla nieszczęsnych amorow [...] assekuruię żebyś nie tylko zonę/ ale kilka ich [...] mogł tym wyżywić. GorzWol 45.
  • – Tęż summę wzwyż mianowani recognoscentes obligują i assekurują na wszystkich dobrach swoich. ActScabVet 65.
  • – Jmp Slizień [...] O sejmie asekurował, że go żaden z panów litewskich nie zerwie. DiarSejm 223.
  • Asekurował także [wojewoda krakowski], że sami utrzymamy pana, któregośmy obrali liberis suffragiis. DiarSejm 340.
  • – Iednak do czasu Collegio Manssionaristow od tey Summy Wyderkraff Złotych 700 co Rok płacic assekurowano. KomonDziej 119v.
  • – Wszakże wiedział Imść, Że mi Krol Arcybiskupstwo Gnieznienskie iescze przed Bratem IEgo praemisso Iuramento, flexis genibus assekurował. RzewKor 42.
  • – Ktoż asekuruie, że się tak y drugi raz nie stanie. KonSRoz 77.
  • – Ieżeliś chciał budować álbo sobie, álbo komu inszemu fortunę ná ruinie nászey, iezeliś chciał ná oppresyi ubogich á niewinnych ludzi swoię álbo czyią assekurowáć szczęśliwość: pomieszam, mowi Bog wyráźnie, twoię rádę, zkonfunduię twoie zamysły, poszarpię twoie przedsięwzięcia. DanOstSwada V, 4.
2. »ochraniać, zapewniać bezpieczeństwo«
Rekcja: co (czym)

  • – Tatarowie asekurowali przyjaźnią Portę od nas. ChrapDiar I 396.
  • – Z okoliczności zprzyiaiących, iest naypierwsze mieysce sposobne, ktoreby assekurowało tył y boki woyska. BystrzInfTak M1.
Użycia metajęzykowe
  • - [Verba] [...] Assecuriren Assekurować Avisiren Awizować. WojnaInst 175
Podhasła

ASEKUROWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. m asekurowany  
ż asekurowana  
B. ż asekurowaną  
N. ż asekurowaną  
lm M. mos asekurowani  
D. asekurowanych  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1626-1639
Znaczenia
»gwarantowany; pewny; zabezpieczony«
  • – Mieysce zas Czekania Woysku wszystkiemu iuz pod posłuszenstwo złączonemu do wyliczenia trzech cwierci od Woiewodztw assekurowanych [...] w decyzyiey IkMSCi y w dyspozycyiey Wiel: Hetmanow zostawac ma przed ktorych odebranięm ruszac ich znaznaczonego mieysca do prac Woięnnych niebędą. PasPam 210.
  • – A ta Summa propter meliorem Certitudinem zapłacenia ze by im natychze dobrach assekurowana była. PasPam 216v.
  • – Bądźcie [...] Panowie assekurowani, że chce [monarchini rosyjska] zawsze widzieć in integro wszystkie Prawa, Swobody, y Wolności Nasze [...]. GazPol 1735/59, 6 nlb..
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • rekognicyja asekurowana:
    • – [...] dadzą znac P. Trepce, ze poimano złodzieia, któryć się dobeł do swego depositu choc z kilkunastą zamkow: Tak za recognitią assecurowaną za szkody co poczynieł puscił go [...]. TrepNekLib 218.