Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CHMURNY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. m chmurny  
ż chmurna  
D. m chmurnego  
B. m nżyw chmurny  
ż chmurną  
n chmurne  
Ms. ż chmurnej  
lm M. nmos chmurne  
Znaczenia
1. »pokryty chmurami, zachmurzony, bezsłoneczny, mglisty, niepogodny; deszczowy, zapowiadający niepogodę«
  • – Vczy Plinius/ żeby to lekárstwo [ciemierzyca] dniá chmurnego niebyło vżywáne/ bo nieznośne w ciele boleści czyni. SyrZiel 1466.
  • Chmurny/ pochmurny/ Turbidus dies [...] Turbidum caelum [...] Caelum nebulosum [...] Caliginosus [...] Praenubilus [...] Nubilans [...] Fuscator caeli Corus [...] vicinum Dżdżáwy. Kn 67.
  • – Wszak często chmurne niebo słońce wypogodzi I śmiech z płaczem w jednymże tańcu rej zawodzi. MorszAUtwKuk 329.
  • – Słonce szeroki Swiát oświeca w dzień, lub go ćmią chmurne obłoki. DamKuligKról 15.
Przenośnie
  • W Małżeństwie niemasz czasow, tylko czas ieden, bądź dobre, bądź zły, tylko chwila iednaka, bądź ona [p]ogodna, bądź ona chmurna.DanOstSwada II, 76
2. przen. »sprawiający posępne wrażenie, nachmurzony, ponury, posępny, zasępiony«
  • – Pochmurny/ v. Chmurny/ Niéwésoły 1. Mélánkolik. Kn 725.
  • – Polidorowe ciáło/ na brzeg wyrzucone Vyzrzáłá [Hekuba]/ [...] Stánąwszy iáko wryta/ żalem przeráżona/ [...] Trętwieie [...] Raz chmurną twarz/ ku niebu wznosząc [...]/ Drugi raz w niskiey ziemi topiąc swe źrzenice. OvOtwWPrzem 531.
Użycia metajęzykowe
  • - Chmurny. Turbidus, caliginosus, nubilus. Apsinaukis, blistus, vkanas. SzyrDict 30