Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*ZMIERZAĆ

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (zmirzać), Kn, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), T (?)

Formy gramatyczne
lp 1. os. zmierzam  
2. os. zmierzasz  
3. os. zmierza  
lm 3. os. zmierzają  
Znaczenia
1. »dążyć w jakimś kierunku«
  • Zmierzam do celu/ do kogo/ do czégo/ ná co [...]. Kn 1437.
  • – Cosz wzdy ma za cel zycia dokąd ciągniesz albo dokąd zmierzasz czy to bąki strzelac myslisz Biegaiąc to tam to sam samo pas iako głupi. OpalKSat 49v.
  • – Kniaz Cesarski prosto ku naszemu prawemu skrzydłu zmierza. PasPam 105.
Związki frazeologiczne

  • zmierzać do celu okiem serca:
  • »skłaniać się sercem ku czemuś, mieć skłonność do czegoś«
    • – Ma iednak [sc. afekt] swoy cel do ktorego [celu] uprzeymym serca swego zmierza okięm. PasPam 80.
2. »dążyć do czegoś«
  • – Rozumieią iednak niektorzy/ że apparaty Woienne Kufirsztowskie zmierzaią do odebrania Rymberge z rąk Holenderskich. MerkPol 279.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • do celu zmierzać (sz. zm.):
  • »dążyć w określonym kierunku«
    • – Bog pierwey weyzrzał ná Máryą y Iesvsa, iáko na cel swoy/ do ktorego [celu] zmierzał. BirkOboz 3-4.
    • Zmierzam do celu. Collineo aliquo, dirigo. SzyrDict 548.
    • – Wszystkich sposobow przeto tu ruszáią/ áby mogli Tráktaty ż Portugalią rozerwáć/ y do tego celu zmierza pono droga Principis de Ligni, ktory znowu puścił się z tąd do Londynu. MerkPol 192.