Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*CHĘTLIWY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn (pod: chętny), T, L (chętliwy, chętliw pod: chętka), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. m chętliwy  
ż chętliwa  
n chętliwe  
D. ż chętliwej  
n chętliwego  
N. m chętliwym  
Ms. ż chętliwej  
lm D. chętliwych  
lp M. n chętliwsze  
Znaczenia
1. »dobrze usposobiony do czegoś, kogoś; pełen dobrych chęci«
  • – W czym przyznać muszę, że mi wiernie i życzliwie pomagali i pomagają przez wszytek ten czas jm. ks. biskup poznański, niemniej i ks. sufragan jako ten, który z kożdej miary jest chętliw do posług J. K. M. i zachowanie wielgie między ludźmi tutecznymi ma. AktaPozn I/1 218.
  • – Męstwo, cnotę z mego czoła bierz, jako miód chciwa pszczoła, ale szczęście miej życzliwsze, którem i ja znał chętliwsze, niżem poległ u niedarn éj, sławn éj mną dziś jeszcze Warny MiasKZbiór 198-199.
  • – Jednak ona, jak mądra panna, w tem używa Przystojnych kresów i tak chce mu być chętliwa, Aby swoje uczciwe wcale zachowała, A jego w pewności swej chęci zatrzymała; ArKochOrlCz II 178.
  • – I. M. P. iáko prawy przyiaćiel y slugá powolny W M. M. Pánny/ y wszytkiego zacnego Domu Wm. Tego sobie przy tym życzy/ áby ná ták fortunnym fundámenćie chęci y przyiaźni Wm. M. M. P. tákże y zácney Fámiliey wszelákie vsługi Iego M. piecżętowane/ y w chętliwey vprzeymośći vgruntowáne były [...]. SpiżAkt B2.
  • – Panna [...] Godna tey powagi więc niedziw Że Skoro Do iey chwały chętliwe uwzięło się pioro. PasPam 272v.
  • – Luboć in omni passu záwszem doznawał chętliwey ku słudze swemu W. M. Páná propensyi; jednák że teraz naybárziey, gdy fortuná perit, ja Bráterskie oglądám chęći jego, ktore przyjaćielskie we mnie utwierdzáją faedus. BystrzPol I3v.
  • Chętliwy, Chętny. 1) willig, bereitwillig. [...] 1) promt, prêt, volontaire; qui se fait, qui fait de bon gré. [..] 1) chętnym do służenia W. Panu. T III 110.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • chętliwe serce:
    • – A nie tylko sam ia/ ále wszytek ludzki narod/ ktory ia teraz/ ile iest ze mnie obiętośćią chętliwego i życzliwego sercá mego ku tobie prostuię/ i tobie ná ofiárę chwały ofiáruię. DrużbDroga 267.
    • – Nie ták dwornym uchem głośney nowiny echo, jáko uprzeymość bráterską chętliwym przyimuję sercem. BystrzPol A5v.
2. »skłonny do czegoś, łatwo ulegający czemuś, podatny na coś«
  • Chętliwy, Chętny. 2) geneigt. [...] 2) adonné, porté, enclin. T III 110.
3. »zachęcający; apetyczny «
  • – Liśćie z kłączem/ á ile ogrodney poki z korzeniem w chrostowátość zdrewniáłą nie wyrośćie/ przychodźi do vżywánia stołowego/ y do potraw bárzo chętliwych/ á żołądkowi przyiemnych/ zwłasczá Wielkiego Postu. SyrZiel 130.
  • – Osłom iest wdźięcznym á chętliwym pokármem/ iáko Plinius pisze lib. 24. capit: 1. SyrZiel 180.