Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ŻURAWI

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Warianty fonetyczne: ŻURAWI, ŻÓRAWI, ZÓRAWI
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1621
Formy gramatyczne
lp M. n   żorawie
D. m   żurawiego
lm B. nmos   zorawie
Ms.   żorawich
Znaczenia
»właściwy żurawiowi (ptakowi); będący jego częścią«
  • – [...] wszyscy w żupanách átłasowych popielátych/ w ferezyách y czapkach axamitnych źielonych/ pod piormi białemi żorawiemi/ w tenże sposob vstroieni iako y pierwśi. WjazdPar a3v.
  • – Szczodrowski Pułkownik polski/ Rotmistrz ná ten czás I. M. P. Woiewody/ ná koniu Tureckim białym w brod fárbowánym/ ceny wysokiey: śiodło czarpák háftowány złotem y srebrem/ ná ktorym mieśiączki máłe srebrne złoćiste: vbrány sam w złotogłow perski/ z skrzydłem białym ná plecách: czapká złotogłowowa sobola/ przyktorey pioro żorawie bárzo piękne/ y zaponá z kámienmi/ máiąc z obu stron przy sobie dwoch paikow po Turecku vbránych/ ktorzy sie puślisk trzymáli/ y śiekierki długie ná rámionách nieśli. WjazdPar a4v.
  • – Dziś, choć pod wiechą żurawiego puchu, Odpuśćcie, proszę, jak po śliwkach w brzuchu. PotFrasz4Kuk I 294.
  • – Mylą się/ ktorzy te zorawie ábo Boćianie noski/ Ziębiemi noskaámi chcą mieć/ ktore Lácinnicy Geranium odoratum y Acum Moscatam zowią [...]. SyrZiel 717.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • żurawi kamień:
  • »zgodnie z przesądem starożytnych, kamień trzymany przez żurawia w podkulonej nodze, który w razie uśnięcia ptaka miał uderzyć w drugą nogę i go obudzić«
    • żoráwi kámięń/ ábo żorawnik Kn 1449.