Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CIAŁO

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), Kn (?), T (?), L (?), SW (?)

Formy gramatyczne
lp M. ciało  
D. ciała  
B. ciało  
Ms. ciele  
Znaczenia
1. »organizm człowieka kub zwierzęcia«
  • – Aty ich krwie pragniesz iako ryba wody w Poganską podaiąc ich Niewolą, y zabiiaiąc na duszy y na Ciele. PasPam 196v.
  • – Niewierzyłęm że by ta [sc. ryba] bo mi się widziało niepodobna aby w tak brzydkim Ciele miało bydz smaku tak wiele. PasPam 65.
  • – Wolęntarz to iest w Ciele Ludzkim Affekt. PasPam 80.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ciało choleryczne:
  • na ciele karanie:
    • – Iezeli by cię na Ciele karanie minęło Patrzay że iako poscielesz duszy swoiey. PasPam 197.
Związki frazeologiczne

  • ciało nieść (sz. zm.):
  • »poświęcić życie«
    • – A ten wszystko pokaleczone ciało niesie do Ostatniey za Oyczyznę Wiktymy. PasPam 86v.
2. »tkanki otaczające szkielet«
  • – Zachorowałas na Swierzbienie Ciała Wnet cię skuteczna recepta potkała. PasPam 178.
  • Ciało tak opada ze same tylko zostaną kosci. PasPam 54.
  • – Lezała owa pactwa rozkrzyzowawszy się in forma iako człowiek zpięknego Ciała Stworzony. PasPam 60v.
3. »trup, zwłoki«
  • – Do krakowa przywieziono krola Ciało Michała. PasPam 247v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • anioł w ciele ludzkim (sz. zm.):
    • – Bądź pewna, moja śliczna duszo, mój aniele w ciele ludzkim, że nigdy Celadron tak nie kochał swojej Astrei [...] jako się teraz kocha. SobJListy 210.
  • nieść ciało, krew, zdrowie dla kogoś, na ofiarę komuś za co:
  • ciało bezecne:
    • – O niezbedna lubosci ciała bezecznego O niebaczny rozumie przedsiewziecia mego Niesteysz po tysiąc kroc na moię slepotę Niestetysz ach niestetysz na moię robotę. KodKon 106.
  • ciało boskie:
  • boże Ciało:
Związki frazeologiczne

  • po ciele chodzić:
    • – Nie wiatr, nie zima cię chłodzi, Ale-ć to z serca mróz po ciele chodzi, Który, kiedy go miłość nie zniewoli, Cóż się od miękkich ma stopić soboli. MorszAUtwKuk 65.
  • w ciele chodzić:
  • »być istotą w wymiarze doczesnym, w przeciwieństwie do wymiaru duchowego, nadziemskiego, boskiego«
    • – Abowiem w ciele chodząc/ nie według ciáłá walczono. (Abowiem broń żołnierstwá nászego nie jest cielesna/ ale jest z Boga mocna ku zburzeniu miejsc obronnych). BG 2Kor 10, 3-5.
  • chodzić jako cień za ciałem:
  • »być ściśle związanym z czym«
    • – Coż mowić o fakcyach? ktore zawsze wałem Chodzą przy obieraniu: iako cień za Ciałem. PotPocz 4.