Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DŁUGI

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, SW


Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
lp M. m długi  
ż długa  
D. ż długiej  
n długiego  
N. ż długą  
Ms. m długim  
lm M. nmos długie  
B. nmos długie  
N. długimi  
długiemi  
lp N. m najdłuższem   || najdłuższym  
Znaczenia
1. »mający duży, znaczny wymiar wzdłuż, ciągnący się daleko«
  • – Był las wpoyśrodku nieszeroki ale długi i rzatki. PasPam 103v.
  • – Po obydwu skrzydłach piechota z długą strzelbą. PasPam 167.
  • – Moskwa wszyscy Armatno bez Rusnice długiey zaden niestąpi. PasPam 168v.
  • – Był wszysthek długimi tak iak niedzwiedz obrosły włosami. PasPam 176v.
  • – Trzeba by na WMMPana takiego Drewna ktorego by Sutanna choc znaydłuszszym ogonem nie przykryła. PasPam 193v.
  • – Tę trawę rwą Osękami zelaznymi puszczaiąc ie nadno na długim snurze. PasPam 65v.
  • – Suknie [...] kazano robic krotko, y boty choc Polskie to zdługiemi cholewami. PasPam 79-79v.
  • – Suknia długa na onych grubych cholewach odbiiała się y na przodzie y nazadzie. PasPam .
  • Długi [...]. T III 222.
Związki frazeologiczne

  • jako długi:
  • »rozciągnięty na całą swą długość«
    • – Sani niewysciełaią do Siedzenia...y Niesiedzi na nich ale lezy wpiernatach iako długi. PasPam 165v.
2. »wiele czasu trwający«
  • – Iezeliby post Fata [po śmierci] Waszey kMSCi ktoremu zdrowia długiego Panowania zyczę Tacy odzywali się ad Regnandum [do panowania] konkurrenci [...] A to tez y ia konkurrent. PasPam 188.
  • – Fortunnego w długie Lata IkMSCi Powinszowawszy Panowania [...] za Oycowskie Bonum [dobro] tey Oyczyzny Pieczołowanie uczynili dzięki. PasPam 216.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • z długą liczbą rachować lata:
  • »być starym«
    • – Iak wiele inszych Herbow w Polszcze poginęło [...] A Rawicz z długą liczbą rachuie swe lata I podobno trwać będzie do skonczenia Swiata. PasPam 272v.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Naleganie częste/ długie/ za gwałt stoi. KnAd 532.