Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ZOSTAWAĆ

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), Kn (?), T (?), L (?), SW (?)

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  zostawać
czas teraźniejszy
lp 1. os.   zostaję
3. os.   zostaje
  zostawa
lm 3. os.   zostają
  zostawają
czas przeszły
lp m 3. os.   zostawał
lm mos 3. os.   zostawali
czas przyszły złożony
lp zneut 3. os.   będzie zostawać
lm zneut 3. os.   będą zostawać
imiesłów współczesny
  zostawając
Znaczenia
1. »nie zmieniać miejsca pobytu, funkcji, właściciela«
  • ~ I teraz, którzy zostawają w służbie, aby po zapłaceniu abdankowani byli. AktaKrak II/2 504.
  • ~ Beneficia wszytkie, iako teraz trzyma xdz Silawa, archiepiskop połocki, do archiepiskopstwa i władyctwa witepskiego [...] należące, przy nim i [...] unitach zostawać maią. MetWoł 346.
  • ~ Tak Patronowie, iako też y Agenci Trybunału Piotrkowskiego, Lubelskiego, y Radomskiego, w służbie woienney Polskiego y cudzoziemskiego authoramentu mieścić się poty nie powinni, poki w palestrze actualiter zostawać będą. VolLeg VI 223.
  • ~ Iuz od kilku lat w Wenecyi zostaie Agentem od Dworu tego [pruskiego]. MerkHist 371.
  • ~ W dobytym obozie armata ma przy Krolu I. M. zostawać. ArtWoj 78.
2. »być gdzieś«
  • ~ Poki pan Christus po zmartwychwstaniu swym zostawał na ziemi, poty z nim y zboyca y ci wszyscy SS. Oycowie, ktorzy byli z ięctwa Adowego przezeń wyswobodzeni, zostawali przy nim w Raiu ziemskim. SmotEx 41.
  • ~ Mnie BOG upodobał sobie [mówi król] obrał z wielu miłościwie, abym w tym Krolestwie na mieyscu Iego zostawał Ia życia y całości Narodow Arbiter, fortuna Poddanych w ręku moich iest. DanOstSwada I, 142.
Związki frazeologiczne

  • coś w decyzjej czyjejś zostawać ma:
  • »ktoś wyda decyzję co do czegoś«
    • – Mieysce zas Czekania Woysku [...] w decyzyiey IkMSCi y w dyspozycyiey Wiel. Hetmanow zostawac ma. PasPam 210.
3. »znajdować się w jakiejś sytuacji«
  • ~ Bóg ociec [...] Póki Dla grzechu na rodzice skazane wyroki Będą tłumie póznego potomka, któremu żyć było przyszło, zawsze i aniołowemu życiu zostawać równym? DachDialOkoń 46.
  • ~ Jeśliby zaś przez ich niebalstwo, niedobór i niedostatek szkoda jaka stać się miała, wszytka wina przy frochtarzu ma zostawać. InsGór 1660 62.
  • ~ Między inszemi tego pokoiu Artykuły/ był i ten/ że tak iedna iak też druga strona miała in perpetua [et] pacifica possesione zostawać. MerkPol 201-202.
  • ~ Szołtys pokornie mię prosił [...] Czyniąc tedy ich afektacyjej dosyć, daję im tę asekuracyją, że gdy tego tak pomiar pokaże tedy przy tym zostawać mają. InwPuck 166.
  • ~ [...] Wolność StaroPolska in suo vigore zostawać będzie, ile assecurationibus od skolligowanych Nayiaśnieyszych Potencyi bez żadney awulsyi Kraiu stwierdzona Ex Pactis Conventis poprzysiężona [...]. GazPol 1735/51, 1 nlb..
  • ~ W tym przypadku [kaszlu] pacyent w ustawiczney prawie bezsenności zostawać musi. BeimJelMed 98.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w dyspozycji zostawać:
  • »DYSPOZYCJA«
  • w protekcji zostwać:
  • »PROTEKCJA«
  • zostawać w związku:
  • w posłuszeństwie zostawać:
  • w wierności zostawać:
  • w służbie zostawać:
4. »stawać się kimś«
  • ~ Bez kolorowych (barwianych) słow wyśmienitości rzekę/ że dożywotnie być y zostawać pragnę Wm. M. M. Pana Cale zniewolonym sługą. DobrPol II, 168.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • w statecznej wierności zostawać:
  • »pozostawać zawsze wiernym, służyć zawsze wiernie«
    • – Od tąd wstateczney przeciwko IokMSCi wiernosci zostawac przyrzeka. PasPam 209v.
  • zostawać w błędzie:
  • »pozostawać przy fałszywym, mylnym mniemaniu, przekonaniu«
    • – Iesli przyiaciel iesli nieprzyiaciel będzie Domyslic się nie moze y zostawa w błędzie. ArKochOrl 6.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Sroká záwsze pstra zostáié/ w ktorekolwiék léci kráié. KnAd 393.
Podhasła

*ZOSTAWAJĄCY


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. ż   zostawająca
N. m   zostawającym
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
»pełniący stale jakąś funkcję«
  • – Czuiąc się bydz Zołnierzęm in Servito [w służbie] Rzpty y w kompucie woyska zostawaiącym Nie bardzo mi nalezało wywodzić się IoMSCi Panu Pułkownikowi iako do tych rzeczy mniey nalezącemu z kąd y do kąd idę. PasPam 155.