Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ZOSTAWAĆ

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), Kn (?), T (?), L (?), SW (?)

Formy gramatyczne
zostawać  
lp 1. os. zostaję  
3. os. zostawa  
zostaje  
lm 3. os. zostawają  
zostają  
lp m 3. os. zostawał  
lm mos 3. os. zostawali  
lp zneut 3. os. będzie zostawać  
lm zneut 3. os. będą zostawać  
zostawając  
Znaczenia
1. »nie zmieniać miejsca pobytu, funkcji, właściciela«
  • ~ I teraz, którzy zostawają w służbie, aby po zapłaceniu abdankowani byli. AktaKrak II/2 504.
  • ~ Beneficia wszytkie, iako teraz trzyma xdz Silawa, archiepiskop połocki, do archiepiskopstwa i władyctwa witepskiego [...] należące, przy nim i [...] unitach zostawać maią. MetWoł 346.
  • ~ Tak Patronowie, iako też y Agenci Trybunału Piotrkowskiego, Lubelskiego, y Radomskiego, w służbie woienney Polskiego y cudzoziemskiego authoramentu mieścić się poty nie powinni, poki w palestrze actualiter zostawać będą. VolLeg VI 223.
  • ~ Iuz od kilku lat w Wenecyi zostaie Agentem od Dworu tego [pruskiego]. MerkHist 371.
  • ~ W dobytym obozie armata ma przy Krolu I. M. zostawać. ArtWoj 78.
2. »być gdzieś«
  • ~ Poki pan Christus po zmartwychwstaniu swym zostawał na ziemi, poty z nim y zboyca y ci wszyscy SS. Oycowie, ktorzy byli z ięctwa Adowego przezeń wyswobodzeni, zostawali przy nim w Raiu ziemskim. SmotEx 41.
  • ~ Mnie BOG upodobał sobie [mówi król] obrał z wielu miłościwie, abym w tym Krolestwie na mieyscu Iego zostawał Ia życia y całości Narodow Arbiter, fortuna Poddanych w ręku moich iest. DanOstSwada I, 142.
Związki frazeologiczne

  • coś w decyzyjej czyjejś zostawać ma:
  • »ktoś wyda decyzję co do czegoś«
    • – Mieysce zas Czekania Woysku [...] w decyzyiey IkMSCi y w dyspozycyiey Wiel. Hetmanow zostawac ma. PasPam 210.
3. »znajdować się w jakiejś sytuacji«
  • ~ Bóg ociec [...] Póki Dla grzechu na rodzice skazane wyroki Będą tłumie póznego potomka, któremu żyć było przyszło, zawsze i aniołowemu życiu zostawać równym? DachDialOkoń 46.
  • ~ Między inszemi tego pokoiu Artykuły/ był i ten/ że tak iedna iak też druga strona miała in perpetua [et] pacifica possesione zostawać. MerkPol 201-202.
  • ~ Szołtys pokornie mię prosił [...] Czyniąc tedy ich afektacyjej dosyć, daję im tę asekuracyją, że gdy tego tak pomiar pokaże tedy przy tym zostawać mają. InwPuck 166.
  • ~ Jeśliby zaś przez ich niebalstwo, niedobór i niedostatek szkoda jaka stać się miała, wszytka wina przy frochtarzu ma zostawać. InsGór 62.
  • ~ [...] Wolność StaroPolska in suo vigore zostawać będzie, ile assecurationibus od skolligowanych Nayiaśnieyszych Potencyi bez żadney awulsyi Kraiu stwierdzona Ex Pactis Conventis poprzysiężona [...]. GazPol 1735/51, 1 nlb..
  • ~ W tym przypadku [kaszlu] pacyent w ustawiczney prawie bezsenności zostawać musi. BeimJelMed 98.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w dyspozycji zostawać:
  • »DYSPOZYCJA«
  • w protekcji zostwać:
  • »PROTEKCJA«
  • zostawać w związku:
  • w posłuszeństwie zostawać:
  • w wierności zostawać:
  • w służbie zostawać:
4. »stawać się kimś«
  • ~ Bez kolorowych (barwianych) słow wyśmienitości rzekę/ że dożywotnie być y zostawać pragnę Wm. M. M. Pana Cale zniewolonym sługą. DobrPol II, 168.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • w statecznej wierności zostawać:
  • »pozostawać zawsze wiernym, służyć zawsze wiernie«
    • ~ Od tąd wstateczney przeciwko IokMSCi wiernosci zostawac przyrzeka. PasPam 209v.
  • zostawać w błędzie:
  • »pozostawać przy fałszywym, mylnym mniemaniu, przekonaniu«
    • – Iesli przyiaciel iesli nieprzyiaciel będzie Domyslic się nie moze y zostawa w błędzie. ArKochOrl 6.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Sroká záwsze pstra zostáié/ w ktorekolwiék léci kráié. KnAd 393.
Podhasła

*ZOSTAWAJĄCY


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. ż zostawająca  
N. m zostawającym  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
»pełniący stale jakąś funkcję«
  • – Czuiąc się bydz Zołnierzęm in Servito [w służbie] Rzpty y w kompucie woyska zostawaiącym Nie bardzo mi nalezało wywodzić się IoMSCi Panu Pułkownikowi iako do tych rzeczy mniey nalezącemu z kąd y do kąd idę. PasPam 155.