Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AKCES

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, SJP

Formy gramatyczne
lp M. akces  
D. akcesu  
B. akces  
N. akcesem  
lm M. akcesy  
N. akcesami  
Etymologia
łac. akces
Znaczenia
1. »dostęp do kogo, czego«
  • – Ta okazyia [...] reputacyiey szkodzić nigdy nie będzie. Ale y owszem do wszelakich IokMści y Rzpty [łask] znaczny przyniesie akces. PasPam 142.
  • – [Złodzieje] dali mu [Leśkowi Romaniakowi] [...] pierścień srebrny złocisty, ktory kazał dać Odrechowskiemu, żeby mu przeprawił u Jego Mci pana starosty wolny access y mieszkanie w Kressie. AktaMusz 48.
  • – Z gornych pokoi na salą akces być powinien. BystrzInfArch D2.
  • – Same tylko białegłowy y to w nocy, w skrytości, iey [Bogini Bonie] czyniły ofiary, płci Męskiey tam akcessu broniąc. ChmielAteny II 83.
2. »przystąpienie, dołączenie się do czego«
  • A gdy tym accessem roznych Wojewodztw i Ziem poczęła Owa Konfederacya Srzedzka [...] nie pomału adolescere, ziechali się Wielkopolanie w niemałey Liczbie do Warszawy. OtwEDzieje 115.
3. »pomyślne wydarzenie, sukces«
  • – Jegoż [Boga] majestatu świętego proszę, aby On sam [...] nie tylko temi, ale i sowicie większemi na sławę dobrą, ku dobremu rzeczypospolitej [...] W. K. M. akcessami długo fortunnie w spólnem zdrowiu W. K. M. P. m. Mił: chować i pomnażać raczył. ChodKor 149.
4. »opłata za wstęp«
  • – Tam [na bankiecie studenckim] powinien Access im dać [nowicjusz], to iest według którego conditiey, kilka Talerów. GollPam 13.
5. »o chorobie: wzmożenie się, atak«
  • – Ciż sami [medycy] przepowiadaią ktorego dnia [...] większe y niebespiecznieysze maią przyść akcessy, y przeciwko nich zawczasu medykamenta applikuią. DuńKal P1.