Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KRUSZAK

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1661
Formy gramatyczne
lp M.   kruszak
lm M. uż. osob.   kruszacy
D.   kruszaków
Znaczenia
 gór.  »górnik pracujący na przodku w kopalni soli«
  • – Po tych są inni tragarowie jako kieratowi, beczkowi, kruszacy, wodni, wozacy i inni. InsGór 1661 65.
  • – Ażeby zaś przez cały rok w wyrobieniu naznaczonej quantitatis soli robotę, a per consequens i pożywienie mieli i więcej ich się żywić przy robocie mogło, patet albowiem, z doświadczenia, że jeden kruszak przez dzień 3 i 4 beczki wykruszyć może, tedy żadnemu nie będzie wolno więcej nad 2 beczki wyrobić, w czym osobliwsza zwierzchności żupnej zaleca się animadwersyja. InsGór 1725 85.
  • – Ażeby zaś żaden z kruszaków względem roboty, która dla jednego nie tak ciężko, jak dla drugiego przypadać może, o jakąkolwiek krzywdę uskarżać się nie miał przyczyny, ponieważ jedni koniecznie przodkować i w górę się lozować albo też podłazić, a tak sól z większą pracą aniżeli drudzy wyrabiać muszą, przez co oraz drugim za sobą następującym i w ustępach pod nogami kruszącym robotę ułatwiają, a zatym różne sprzeczki między niemi powstawać zwykły, więc zabiegając pomienionej krzywdzie i kwerymoniom tudzież niepotrzebnych przegród do rumów każdego z osobna unikając, postanowiamy. ażeby pp. oficyjalistowie kilku albo kilkunastu kruszakom wespół pro commoditate loci et in quantum bez zbyt dalekiego noszenia być może, robić i kruszyć kazali, a potem, gdy też same rumy w beczki nabite do góry wydane i opakowane będą, zapłatę za nie według liczby kruszaków tych, którzy sól pomienioną społecznie wyrobili, podzieliwszy, każdemu zarówno zapłacili. InsGór 1743 126-127.