Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DOBRZE

przysł.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
dobrze  
Znaczenia
1. »we właściwy sposób, tak jak należy«
a) »dokładnie, gruntownie, starannie, mocno«
  • – Tak mi się był dobrze ten Skrupuł w głowie ugrontował. PasPam 120v.
  • – Blisko stałęm y wszystko dobrze słyszałęm. PasPam 227.
  • – Wiedząc dobrze Tryb Podiazdowy, Poszedłęm tedy na Bełzyce, wszystko Manowcani a Lassami. PasPam 236.
  • – Krola dobrze znali. PasPam 265.
  • – Iuz y Harruzęn [Aarhusen] Widzięmy dobrze. PasPam 66v.
  • – Trzeba było wszystkich lądow dobrze pilnować. PasPam 72v.
  • – Zowie się tęn klasztor iezeli dobrze Pamiętam Uraniburgum. PasPam 77v.
  • – Trafiło się raz że Chorągiew karola potockiego dobrze okrytą wybił w stępnym boięm Samo dziesięc. PasPam 82v.
  • – Forteca to [...] foremna [...] Siła takich co iey dobrze wiadomi. PasPam 99.
b) »słusznie, trafnie, właściwie«
  • – Widzi się to zrazu temu co grzeszy że bardzo dobrze czyni. PasPam 134.
  • Dobrze to w tobie upatrzył wielki y pierwszy tey Rzpty Senator. PasPam 193v.
  • Dobrze otym Gonieniu iedna Szlachcianka w Siradzkięm Woiewodztwie krolowi powiedziała. PasPam 198.
  • – Spytam czy dobrze idziemy? PasPam 66.
  • Dobrzes uczynił żeś niewyiechał. PasPam 71v.
c) »umiejętnie, biegle, dzielnie«
  • – My choć dobrze zaczniemy Zadney iak trzeba rzeczy nieskonczemy. PasPam 110v.
  • – Począł się był iuz mowy dobrze uczyć. PasPam 178.
  • – Ale sobie dobrzes cie poradzili tak właśnie iako sobie trzeba. PasPam 186v.
  • – Iusz tam był u Cysarza Kawaler Lubomierski y z tymi Polakami ktorych za Cesarskie Piniądze zaciągano y dobrze tam stawali. PasPam 259v.
  • – Czemuzescie tak dobrze nie woiowali iako teraz? PasPam 73.
  • – Piwa iest dostatek po Gospodach szynkuią dobrze moi ludzie. PasPam .
2. tylko w st. równym »zgoda, zgadzam się«
  • – Rzecze krol Dobrze dobrze. PasPam 150v.
  • – Rzecze dobrze dam WCi Semenow kilkadziesiąt. PasPam 159v.
  • – Rzekę do Posłow Panowie kazciesz przymnie Stanąc y swoim Ludziom [...] Posłowie tedy bardzo dobrze. PasPam 166v-167.
  • Dobrze dobrze byleby tylko to komu niezaszkodziło. PasPam 185.
  • – Mowi do mnie podzwa mu słuzyć. Odpowięm dobrze. PasPam 229.
3. »z dobrym rezultatem, pomyślnie, szczęśliwie«
  • – Wszystka Sława co kolwiek by się było dobrze stało musiała by była cedere [przypaść] iego reputationi [dobremu imieniu]. PasPam 118v.
  • – Nasz tez krol lubo z konfundowany tym nieszczęsciem, postaremu sobie dobrze t[uszył]. PasPam 265.
  • – Swiatu Całemu Ta Panna dobrze czyni. PasPam 272.
  • – Bom był y przez cały Rok zdrow y dobrze mi się na wszystkim powodziło. PasPam 277v.
  • – Tak ci się tedy Stało y podobno dobrze. PasPam 75v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • dobrze, że...:
  • »pomyślnie, szczęśliwie się stało, że«
    • Dobrze ze Mazepa tym tego zbył. PasPam 175v.
    • – Ieszcze dobrze że się gdzie w drodze niepotkali. PasPam 175v.
4. »sowicie, suto, obficie, dużo«
  • – Wyiechałęm z domu. koni dobrze pod karmiwszy. PasPam 123.
  • – Chwalili sobie że smaczno y dobrze iedli. PasPam 165v.
  • – Naiął szmage doprzewozu zapłaciwszy od niey dobrze. PasPam 55.
  • – Iadł pił dobrze. PasPam 83v.
Przenośnie
  • Kolligaci obrali [...] z Cymentem y słotkiemi kondymentami dobrze zaprawną Portionem [część].PasPam 278v
5. »w dużym stopniu, w dużej ilości, znacznie«
  • – Poszlismy tedy nazad wziawszy Chorągwi Moskiewskich sześć y samych dobrze prze rzedziwszy. PasPam 105v.
  • – Przyszedłęm tedy dobrze podpiły. PasPam 174v.
  • – Niewyiezdzał az się zmierzchło dobrze. PasPam 183v.
  • – Tam dopiero zemscili się na kraiach Podlaskich, Poleskich y Wołynskich czego na Tureckich omięszkali bo ie dobrze podskubli. PasPam 276v.
  • – Woysko zas stało po konsystencyach az dobrze konwaluit [wyzdrowiał]. PasPam 68.
6. »miło, przyjemnie, wygodnie«
  • – Nikt nierzekł ze by na wiosnę mogło bydz dobrze w Oyczyznie naszey. PasPam 191v.
  • – Kommissyia odprawowała się w Sąndomirzu oboz zas pod Trębowlą dobrze bardzo y wygodnie. PasPam 249.
  • – Ten konicki [Kunicki] z kozakami bardzo dobrze goscił bo Ordy co lepsze powychodziły były pod Wieden. PasPam 276.
  • – Tak to postaremu było pięknie y dobrze kiedy niemogło bydz inaczey. PasPam 99v.
7. »chlubnie, godnie, chwalebnie«
  • – Poczuwam się bydz in aequa Lance [na równej szali] [z] dobrze zasłuzonemi w tey Oyczyznie Synami. PasPam 121.
  • – Chleba Nie od stąpię. Botego sine Comprobatione Iuratoria [bez zatwierdzenia pod przysięgą] moze zazyć ktogo dobrze zasłuzył. PasPam 122v.
  • – Iezeli umrzec to umrzeć byle dobrze A lepsza podobno Smierć bydz nie może nad tę ktora kogo przy niewinnosci potka za Cnotę y miłość Oyczyzny. PasPam 137.
8. »w serdeczny, miły sposób, przychylnie, łaskawie, grzecznie«
  • – Znikim się dobrze nieobeydą. PasPam 285.
  • – Ozwie się krolowa obydz WSC Dobrze z Panęm Margrabią. PasPam 286.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Wielkiemu Pánu záwsze kostká dobrze páda. RysProv XVII, 6.
  • Nié dármo chłopká pan czéstuié/ dobrzé to nędznik wnét poczuié. KnAd 811.
  • Bogátemu dobrzé czynić/ strátá. KnAd 36.
  • Dobry záwsze czás dobrzé czynić/ oyczyzny bronić/ etc. KnAd 186.
  • Kto dobrze broi/ śmierci się nie boi. RysProv VI, 7.
  • – 385. Jugend und schöne Gestalt stehen wohl zusammen. 385. Cnota y Grzeczność dobrze się stosuią. MalczZebr 95.
  • Kto dobrzé chodzi/ koszt nogámi nágrodzi. KnAd 377.
  • W tym się polu dobrze rodzi/ Po ktorym Gospodarz chodzi. RysProv XVII, 8.
  • Wdowiec z wdową/ rzadko dobrze z sobą. RysProv 84.
  • Kto się chce mieć dobrze ná dzień/ niech sobie gęś zárznie/ kto ná tydzień/ niech wieprzá zákole/ kto ná miesiąc/ niech wołu zábiie/ kto ná cáły rok/ niech żonę poymie/ á kto do śmierci/ niech Xiędzem zostánie. RysProv VII, 5.
  • Kto śię sam czégo dobrzé náuczył/ słuszna áby drugich vczył. KnAd 398-399.
  • – Myslę iako by z tamtego mieysca umknąc bo mię iuz nauczyły praeiudicata ze lepiey z lassa nizeli z tarassa. PasPam 182.