Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BYDLĄTKO

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVI, XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. bydlątko  
D. bydlątka  
C. bydlątku  
B. bydlątko  
N. bydlątkiem  
lm M. bydlątka  
N. bydlątkami  
Znaczenia
1. ekspr. »ssak rogaty, przeżuwający z gromady parzystokopytnych, głównie krowa, wół, cielę; inne zwierze domowe hodowane dla wełny, skóry lub mięsa, wykorzystywane do prac w gospodarstwie«
  • – A jesliby nie przemogł [grzesznik] ofiárowáć bydlątká/ tedy przyniesie ofiárę zá występek swoj/ ktorym zgrzeszył parę Synogárlic. BG Pwt 5, 7.
  • – Z wielkim Jephte triumphem wracając do domu [...] Rozumiał, że bydlątko, albo co więc z owych Drobiazgow, jako zwykłe, wybieży domowych. Aż mu jedyna corka zajdzie przede wrota. PotFraszBrück II 209.
  • – Głupie bydlątko uwolnienia prágnie, Oddaie wełnę, skurę, mleko, iágnie [owca]. DrużZbiór 320.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bydlątko domowe:
    • – Nád wszytkie bydlątka domowe/ Koziełká młodego mięso z smáku/ z prędkiey konkokcyey y z zdrowego posiłku/ ma swoie zalecenia. HercBan 29.
Związki frazeologiczne

  • kim robić jako bydlątkiem:
  • »ROBIĆ«
2. ekspr. »zwierzę w ogóle, stworzenie, istota żywa«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • [Bydlątko] leśne:
    • – Z inszych bydlątek domowych/ iáko też y leśnych/ iako y z Báránow/ Kozłow/ Cielcow/ Krow: Kurow/ Páwiow/ Zorawiow Wielbłądow/ Niedźwiedzi Wilkow/ Liszek/ Zubrow/ z Bykow ? Koni dzikich/ mięso przez słábość ciepła przyrodzonego zdrowiu ludzkiemu nie służy. HercBan 31.
3. ekspr. »obelżywie o człowieku małowartościowym moralnie, bezmyślnym, godnym pogardy«
  • – BESTE [...] BYDLĄTKO Cielę mowi się też o osobie głupiey bez uwagi y obyczaiow. DanKolaDyk I, 192.
Użycia metajęzykowe
  • - Neutra nomina gignunt diminutiva in ko, videlicet quae terminantur in ę [...] loco ę assumunt ątko; e. g. [...] bydlę bydlątko. WojnaInst 60