Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CHŁODZIĆ SIĘ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
się chłodzić  
lp 1. os. się chłodzę  
3. os. się chłodzi  
lm 2. os. się chłodzicie  
3. os. się chłodzą  
lm mos 3. os. chłodzili się  
lm 1. os. chłodźmy się  
lp m 3. os. by się chłodził  
n 3. os. by się chłodziło  
Znaczenia
1. »zażywać cienia, ochłody, orzeźwiać się«
Rekcja: czym

  • – Po Nurtach Nereidy z sobą harce swodzą/ A w cieniu sprácowáne Myrthámi się chłodzą. TwarSLeg 47.
  • – Więcey mię Emblema iedno (Orłá w niebo pátrzącego, ktory się rossą z niebá chłodzi y odżywia) do uwagi pobudziło. OkolNiebo Przedm.
  • – Siadszy na przestronej sali Lubo pod gęstym cieniem jaworowym, Chłodźmy się, bracia, napojem Bakchowym. MorszAUtwKuk 167.
  • ~ Są przytem dwie rury wiatry czyniące, [...]; rękę nad temi rurkami postawiwszy nie utrzyma od chłodu: tam się zaprawdę damom chłodzić latem, nic pewniejszego i skuteczniejszego. ZawiszaPam 94.
  • – ŁAZNIE Agryppy [...] gdzie tákże rożne bywały gonitwy, zápaski, igrzyska fatyguiące do potu, ktoremi uznoieni, znowu zimną chłodzili się wodą. ChmielAteny II 93.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • ~ Niénawiść złem cudzem się chłodzi/ choć iey to sámey rowno szkodzi. KnAd 628.
2. »być chłodzonym, stawać się chłodnym, doznawać ochłody, orzeźwienia, ulgi«
Rekcja: czym

  • ~ Często chłodź działo nie mocząc barzo wisiora aż do dna, aby się chłodził ten czop. AquaPrax 292.
  • – Dość cudu sam deszcz: bo niem miękczy się ziemiá, rosi się zboże, chłodzi się powietrze, pęcznieią iágody, podbieráią sie brzegi, ieżą się wáły. MłodzKaz II, 352.
  • – Serce w káżdym potrzebuie powietrza świeżego ktorymby się chłodziło. TylkRoz 248.
Podhasła

CHŁODZĄCY SIĘ


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. m chłodzący się  
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji