Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AKORDOWAĆ

czas. dk/ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (bez cyt.), SWil (w in. zn.), SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, SJP


Najwcześniejsze poświadczenie: 1641-1653
Formy gramatyczne
akordować  
lp n 3. os. akordowało  
lm mos 3. os. akordowali  
akordowano  
Etymologia
śr. łac. accordare 'przyznawać, dawać co komu'
Znaczenia
1. »zawrzeć/zawierać ugodę, rozejm; (s)kończyć walkę; (s)kapitulować«
Rekcja: co; z kim

  • – Walkę z Cesarzem tak twardą tak zgryzną Chciał akkordować [Pompejusz]. ChrośKon 344.
  • ~ Praesidiu[m] Tureckie tam [w Oczakowie] się w 15.000. znayduiące, zważywszy siły Woysk Rossyiskich akkordowało, zkąd przez akkord wypuszczone, pośli do Biłhorodka alias Akermamanu [!]. MerkHist 585.
  • ~ Ieżeli ieszcze po bombardowaniu, uporczywie się niepoddaie forteca, ani akkorduie, oblegaiący wszelką siłą się staraią [...] o iey opanowanie. BystrzInfPolem K1v.
  • – [Komenderowani] nie maią żadnym sposobem oney [fortecy] odbiegać, pogotowiu z nieprzyiacielem akkordować; a maią mężnie bronić. ArtWoj 122.
2. »zgodzić/zgadzać się na co, pozwolić/pozwalać na co, przyrzec/przyrzekać co«
Rekcja: kogo, co || bezok.; komu

  • – Co ze iusz na Seimie accordowano [sprawy unii religijnej], Suspectum ze to wznawiaią. OpalKListy 519.
  • Die 7. Praesentis będąc ia, y Rezydent Cesarski y Imć P. Baron Tallmann na audyencyi u Wezyra, tośmy w interessie Jm Pana Stadnickiego sprawili, że go nam uwolnić akkordowano [...]. GazPol 1736/95, 6 nlb..
  • – Cesarz Imc y Xiążę Lotarynski akordowali Krolowi [za żonę], Xiężniczkę Elizabetę Teressę Lotaryńską. MerkHist 23.
Podhasła

AKORDOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1737
Znaczenia
»obiecany, przyrzeczony«
  • – Krol Hiszpański insistit, ażeby ante omnia investitura Krolestw Sycyliyskich, Infantowi Don Carlos przez Oyca S. była akkordowana. MerkHist 88.
Odsyłacze