Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ALKIERZYK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ALKIERZYK, *ALKIRZYK, *ALCHIRZYK
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (alkierzyk), L (alkierzyk; XVI, XVIII), SWil (alkierzyk), SW (alkierzyk), SJP (alkierzyk)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. alkierzyk  
D. alkierzyka  
N. alkierzykiem  
Ms. alkierzyku  
W. alchirzyku  
lm B. alkirzyki  
Znaczenia
»uboczny pokoik pełniący różne funkcje (m.in. sypialni, pokoju kobiecego); wydzielona część większego pokoju, może wnęka«
  • – Sam Krol áby się wszytkiemu przypátrzył/ był w Alkierzyku/ przez ten wszytek act. JudCerem B1.
  • – [Pieśń panny młodej] I was żegnam, śliczne ściany, Alchirzyku malowany, Któż tu siadać będzie, Kiedy mnie nie będzie. WychWieś 13.
  • – Máią pokoie swoie krolowie y pánowie wielcy/ dla listow pisánia/ czytánia; máią álkirzyki swoie y studiola pisárze. StarKaz II, 24.
  • – W ieden rząd pokoie zakładaią [...] to iest iednę stronę dla samego Pana pokoie trzy z alkierzykiem. NarArch 147.
  • – W izbie alkierzyk z tarcic przegrodzony. InwKal I I, 261.
  • – Żaden mąż się niech nie waży paniej małżonki budzić przed ósmą abo dziewiątą godziną, ale żeby [...] w alkierzyku [...] tak długo i spokojnie spała, ażby się ona sama ocknęła. NiewPrerBad 146-147.
  • – Dwór w szachulec, o 2 izbach [...] z alkierzykiem w izbie pańskiej. InwChełm 90.
  • – W tym alkierzyku podłogi nie masz, a posowa wcale zgniła z podcięgiem na 2 słupach pod baleczkami. InwKal II 321.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • alkierzyk składany:
    • Alkierzyk składany z skor złocistych Sztuk trzy. ArchRadziw 1638 79, 43.
  • drutowy alkierzyk:
    • – Tamze na Gurze drotowy Alkierzyk [...] Kwatery Druciane całe takze u Wierzchu drot. ArchRadziw 1638 68, 24.
Przenośnie
  • Nie przypominał sobie [marszałek koronny] robienia y budowania tak [...] na Smierc Alkierzyka. HerbOr 337
Odsyłacze