Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BLECHARZ

rzecz.
m
Warianty fonetyczne: BLECHARZ, BLICHARZ, BLIECHARZ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (blecharz), Kn (blecharz), T (blecharz), L (blecharz; XVII w.), SWil (blecharz, blicharz), SW (blecharz, blicharz), SJP (blicharz)

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. bliecharz   || blecharz  
D. blicharza  
lm D. blicharzów   || blecharzów  
Etymologia
niem. Bleicher
Znaczenia
1. »rzemieślnik, który wybiela płótno«
  • – Oczy mu [kowalowi] się ledwie świecą/ gęba iák v smoká/ Blecharz by go niewybielił zá cáłe puł Roká. NowSow A4.
  • – A száty jegoz [Jezusa Chrystusa na górze Tabor] stáły śię łśniące, bárzo białe jáko śnieg, jákich blecharz ná źiemi nie może wybielić. NT Mk 9, 3.
  • – Lecż ktoż będźie mogł znieść dzień przyśćia jego [Mesjasza]? I kto śię ostoji gdy śię on okaże? Bo on jest jáko ogień roztapiájący/ y jáko mydło blechárzów. BG Ml 3, 2.
  • – A száty jego [Jezusa Chrystusa na górze Tabor] stáły śię łsniące y bárzo białe jáko śnieg/ jákich blecharz ná źiemi nie może wybielić. BG Mk 9, 3.
  • – Fárbierz stároświecki/ [...] bárwierz od bárwienia/ ábo kutnerowánia/ Wałkarz idem pracz/ wybiélácz. Fullo [...] vide Pracz. [...] V nas pracz piérzé/ álé płocienne rzéczy/ tenżé wáłkuié. Postrzygácz sukno moczy y kutneruie. Blecharz płotno wybiélá: Fárbierz sukno fárbuie. Kn 173.
  • Blecharz/ wybielácz płoćien/ Candidans vestes [...] Insolator [...] vide fárbierz stároświécki. Kn 34.
  • Insolator. Blecharz. KnŁacPol 401.
  • Blecharz. Insolator, Candidans telam. SzyrDict 18.
  • Blecharz/ (fr. Blanchisseur). PolPar 149.
  • – Dałem Panu ywanowi Blicharz[o]wi na bielienie Płucien prze ywana blicharczyka ... z 10. KunReg 19r.
  • – Száty Páńskie były białe iáko śnieg, iákich fárbierz álbo blecharz, nie może uczynić na ziemi. MłodzKaz III, 228.
  • Bleicher ist allemal truncken/ Blecharz záwsze pijány. ErnHand 126.
  • Bleicher Blecharz. WojnaInst 166.
  • Blecharz der Bleicher. WojnaLust 115.
  • Blecharz ein Bleicher. KellGram 218.
  • Blecharz, blancheur. KulUszDyk 7.
  • Blecharz, wybielacz ploćień. LeinwandsBleicher. blanchisseur; blancheur de toile. T III 57.
2. »rzemieślnik, który foluje tkaniny, czyli zagęszcza je przez gniecenie, wałkowanie«
  • Blecharz/ Fullo, onis, g. m. Nacca, ae, g. masc. Walcker. DasHünDict Pp.
  • Walcker wálkarz/ blecharz fullo. KusWeg M8.
  • Bliecharz Fullo. SłowPolŁac I, 3.
  • Fullo Bliecharz. SłowPolŁac II, 65.
Znaczenia niepewne
1 a. 2:
  • – W sobote przed swiętym Michałem polskim Odebrałem od blicharzow pułsetkow 81. KunReg 24v.
  • – Z wysz opisanych Płucien odebrałem od blicharzow na swiętego Proroka yli pułsetkow 87. KunReg 24v.
  • – ywanko Blicharczyk wziął v mnie na blicharza z 10. KunReg 34.
  • – W roku 1682 Odebrałem od blicharzow wiynickich płucien cięnkich Pułsetkow siedm. KunReg 63.