Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*ALUZJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
lp B.   aluzją
N.   aluzją
lm B.   aluzje
N.   aluzjami
Etymologia
łac. allusio 'pieszczota, igraszka'
Znaczenia
»niezupełnie wyraźna wzmianka, uwaga o kim, o czym, mająca wywołać określone skojarzenia, pozwalająca domyślać się czego, poruszenie jakiego tematu nie wprost; niebezpośrednie nawiązanie, odniesienie do czego«
  • – Po skończoney Mowie [...] Suffragan Kujawski [...] Kanclerz od Tronu z Alluzyą do Pogoni Herbu Prześw. Prowincyi Litt. wdzięcznym replikował responsem [...]. GazPol 1735/72, 2-3 nlb..
  • – Krom tego przydały aktowi ozdoby, znáczney wielkości, od połowy filarow aż nad same łáwki zawieszone w lampach piktury, ktore [...] lamenta, przez smutne wierszem Polskim alluzye wyrażáły. GazPol 1736/85, 3 nlb..
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • aluzją czynić do kogo, czego (sz. zm.) || czynić aluzją czym:
    • – Zaczym się na Nich pełni Co ktoś pochlebnie do Imienia Aluzią Czyniąc Hermolauszowi napiszał. HerbOr 536.
    • – [...] Kaznodzieia tuteyszy miał Kazanie [...] czyniąc alluzyą takowym assumptem: że iako [...] na Godach Kaneńskich Opátrzność Boska dla Jana, miasto innych zaproszonych samegoż Chrystusa Gościem sprowadziła, tak przy publicznym całey Oyczyzny weselu ex Anniversaria Coronationis die Nayiaśn: Krola Imci AUGUSTA III. GazPol 1735/28, 1 nlb..
    • – [...] Kazanie miał [...] Ordynaryiny Kaznodzieia [...] w ktorym [...] czynił alluzyą do Starożytnego [...] PP. Platerow Domu [...]. GazPol 1735/37, 2-3 nlb..
  • aluzją uczynić na co:
    • – Wspomniałem sobie piękną Allusią/ ktorą ieden mądry człowiek uczynił/ na imię Piusa piątego Papieża. MijInter 10.