Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

OSTATNI

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1700
Formy gramatyczne
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ostatni akt:
    • – Imosc WM MM. P. za ten ostatni acht oddany podziekowawszy Na załobny chleb zaprasza spodziewaiąc się ze zalu tego Nieco swoią przytomnoscią uskromic y Umitigowac będą mogli. HerbOr 393.
Związki frazeologiczne

  • ostatni akt życia:
  • »umieranie, śmierć«
    • – Z táką rekollekcyą z tego świátá zeszłá [księżna de Oranges]/ że wszytkim/ ktorzy około tego ostátniego Aktu iey życia byli/ dziwowáć się przyszło/ y oraz zbudowáć z meżnego y rostropnego vmysłu tey Xiężny przy ták strászney przepráwie. MerkPol 82.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ostatnia biesiada:
    • – Dobry to záiste Bankiet gdzie są rozmowy litości pełne nad krewkością ludzką. Dlátego też biesiadowáł [Jezus] przy swoiey ostatniey biesiedzie y o miłości ku bliźniemu... BanHist 79.
  • ostatnia potrzeba:
    • – Byłaby to pessime constituta Respublica, gdyby w ostatnich potrzebach in malis irremediabilibus, Seymu doczekać się nie mogąc, nie miała żadnego sposobu wybrnienia. KonSRoz 41.
    • – Roskazuiemy y to, áżeby Plebáni osobliwe mieli stáranie około porátowánia ubogich w ostatniey zostaiących potrzebie [...]. DanOstSwada V, 11.
Związki frazeologiczne

  • bronić się do krwie ostatniej:
  • »bronić się do końca, nie poddawać się«
    • – A przecię ma bydź taka w nas ochota Ze niekochaiąc tak o slep zywota Iako naydłuzeÿ bronic się mozęmÿ, Do Krwie ostatnieÿ, poki tylko thnięmÿ. OblJasGór 131v.
  • czego bronić do tchu ostatniego:
  • »bronić czego żarliwie, do ostatka, ryzykując życiem«
    • – Wzdÿ nie nie wątpmÿ ani tesz tak slepi Bądzmÿ, ze zdrowiey ÿ daleko lepieÿ, Panskiego Domu ÿ całości Swego Zakonu bronić do tchu ostátniego; Nizli z tym wszytkim przyść ná zepsowánie Albo w niewolą álbo ná wygnánie. OblJasGór 95v.
  • bronić się do ostatniego (sz. zm.):
  • »bronić się do końca, nie poddawać się«
    • – My dufaiąc Bogu bronicsię dostatniego [!] będziemy. HistBun 11.
    • – Ale oblężeni Kamieńszczanie znaiąc Chmielnickiego sztuki odpisali mu rezolwuiąc się bronic do ostatniego. HistBun 25v.
    • – Przeor, maiąc na ten czas w klasztorze swoim sto Zakonnikow iako tez y Zamoyski z Szlachtą inszą, bynaymniey tego nie słuchali, ale się przy Protekcyi Cudowney Matki Boskiey Bronic do ostatniego deklarowali. HistBun 36.
    • – Gdy go nasi napędzili, umknął się do Miasta, tam się zawarł Ostrogi zarąbał, Czernią wały osadził, y do ostatniego bronić się rezolwował. HistBun 8.
  • ostatnią oddać usługę:
  • »pogrzebać«
    • – Gdy im tedy ostatnią nalezało oddac usługę, Ian Domaszowski sprawił im pogrzeb. PasPam 84-84v.
Podhasła

OSTATNIA


w funkcji predykatywnej

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1707
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • – Zaczym to ostatnia tylko zostaie, plagi te ználeżytą pokora z ręki iego odebrawszy, w nieograniczoney iego Wszechmocności y sprawiedliwośći nadzieię pokładać, bo tęn ktory iednym palcem wszystkiemi świata Mocarstwami władnie onęż z ostatniego upadku wyrwać, gdy zechce może. KołTron 200.