Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AKWILO, *AKWILON

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, L, SWil

Formy gramatyczne
lp M. akwilo  
D. akwilonu   || akwilona  
C. akwilonowi  
N. akwilonem  
lm M. akwilony  
B. akwilony  
Etymologia
łac. aquilo, -onis
Znaczenia
1. »wiatr północny«
  • – Wyjachawszy rano z tego portu [...] od wiatru akwilona (który miedzy północą a wschodem) [...] gwałtowniesmy rzucani byli. TretWargRadziw 19.
  • – Skoro im w dzięcznych nie stanie Fawoniuszow a przykre dmuchaią Akwilony. Do cieplic z Gęsiami [...] uciec za Granicę. PasPam 133.
  • – Dzien był lecz wietrzny, zimnymAquilonem. PotSyl 26.
  • – Inny raz też Aquilo powstawa północny, ku południu pędzi. DamKuligKról 199.
  • – Uwiądłaś iak list lub winna iagoda Ktorą więc szumem swoim w Listopadzie Aquilo mroźny ściąga w Winogradzie. ChrośJob 20.
  • – Sierpnia [...] Wieie nayczęściey Aquilo połnocny, złe powietrze czyszczący. DuńKal E2.
Przenośnie
  • Stać na mieyscu nie umie, grzebie, skacze, depce, Aquilo chyba rodzi, tak dorodne źrebce.PotPocz 145
  • Darmo trwałe wszczęściu gruntuiesz nadzieie Ieden to fortunny aquilo rozwieie.MikSil 87
  • Czyli życzliwe Szczęścia zawieią Zefiry, czyli surowsze przeciwney fortuny Akwilony, w swym wigorze aż do kupressu trwać będzie fatalnego [przyjaźń ofiarodawcy kwiatów dla panny].DanOstSwada II, 75
2. »północna strona świata«
  • – Patrzył [Osman] na te boki Aquilonu/ na te pułnocne krolestwa/ y chciał na nich vsieść. BirkOboz 42-43.
  • – Od Akwilonu, ku wschodowi słonca Zygmunt Moszynski y drugi obronca, Ksiądz Sławoszewski, w Belluardzie stali. OblJasGór 50v.
  • – Od Aquilonu wionął Notus szczery Ze pod Smolensk przyciągnął Sehin z bohatery Zwabiwszy Cudzoziemcow. DrobOpow 171.