Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AWANTAŻ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: AWANTAŻ, AWANTADŹ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1661
Formy gramatyczne
lp M. awantaż  
D. awantażu  
B. awantaż  
N. awantażem  
Ms. awantażu  
lm M. awantaże  
D. awantażów  
B. awantaże   || awantadzi  
Etymologia
fr. avantage
Znaczenia
1. »zysk, korzyść, pożytek«
  • – Krol Kátholicki proponnie [! zam. proponuje] y prezentuie W. K. M. wszytkie te áwántádzi/ których życzyć sobie możesz/ á co naywiększa bez turbacyey/ y szwánku wiernych Poddánych oboygá Koron. MerkPol 260.
  • – Żeby jednak z tych miało co być traktatów, ja żadnego nie widzę podobieństwa, chyba żebyśmy im wszystek pozwolili awantaż. SobJListy 72.
  • – Co przez lat sześć rzczęście [!] miał [król szwedzki] z wielkim awantażem, sławą i chwałą imienia swego [...], że go nad wszystkich monarchów stymowano i preferowano, jeden dzień wszystko to zgładził [...] jedna lekkomyślna bitwa wszystko to zatłumiła. ZawiszaPam 272-273.
  • – Gtto WX Ltto Życzy Oraz mi Okupić tę będzie z awantażem moim. SapADiar 168.
  • – Potym Alliancyą wielką miedzy Cesarzem Polską y Wenecyą, zawarta, ktorą Z wielkim Chrzescianstwa Awantazem, az do Zakończenia woyny kontynuowano. IntrHist 148-149.
  • – A przecię to czyni Gdańsk z nami, gdy taxy według swego awantażu na zboże y insze mercimonia, a z oczywistą naszą krzywdą, formuie. BystrzPol N4.
2. »pomyślny obrót rzeczy; sukces, zwycięstwo; korzyść, przywilej«
  • – Własnie się im [konfederatom] Zdawało, jakoby Hiszpanowie raczey Ze szkody Wenetow anizeli Z Awantazu ich kontenci byli. IntrHist 123.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • awantaż odebrać (sz. zm.):
    • – [...] P. Zagwoyski [...] forti manu uderzył na pomienioną Partyą, y nieiaki imprezy swoiey odebrał awantaż. GazPol 1735/39, 2 nlb..
    • – Nie tylko Partya malkontentow codziennie się augmentnie, ale też iuż znaczny awantaż odebrali nad Woyskami nowego szacha. MerkHist I, 53.
  • mieć awantaż:
    • Maią tym czasem awantasz [urzędnicy dworscy], że na Paszowstwa rozwożą godnym osobom Przywileie od Cesarza. ChmielAteny II 487.
Odsyłacze