Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BROCZYĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn


Najwcześniejsze poświadczenie: 1652
Formy gramatyczne
broczyć  
lp 3. os. broczy  
lm 3. os. broczą  
Znaczenia
1. »wydzielać krew z rany, być zalanym krwią, krwawić«
Rekcja: czym, w czym

  • – Musieli [Turcy] bez wszelkiego wdzięku Z utratą swych odstąpic, y w własney krwi broczyc. DrobOpow 37.
  • – Gdy co raz bity, okrutnie krwią broczy, Poszedł z miastá, w pustynią gdzie niosły oczy [Androd]. PotPocz 151.
Przenośnie
  • Na was by raczej przyszło płakać, oczy, Bo i ta rana [zadana przez miłość do Jagi], którą serce broczy, I ta niezbyta myśli mych zabawa - Wasz to kryminał i wasza to sprawa.MorszAUtwKuk 266
2. »nurzać, maczać we krwi, zalewać krwią«
Rekcja: (czym) co

  • – Niechcąc broczyć krwią szátánską bułatu moiego, porwawszy oś przednią od Károce [...] okładáiąc nielutościwie z obu rącz, zniosłem hufiec. AndPiekBoh 164.
  • – Zachowáy tę broń, ktora oczy Záłobi, kiedy z złości twey krwią moią broczy [mówi Xymena do Roderyka]. CorMorszACyd 150.
Przenośnie
  • Poci się krwią [Bóg] niosąc brzemię: Grono dojrzałe, co [...] Samo się przez się w słodkie wino mieni; Potem krwawym broczy ziemię: Balsam rozrzutnej wonności, z którego [...] Perfumy cieką i olejek święty.MorszAUtwKuk 219
  • Możecie to wiedzieć samy, Że smaczny widok tej damy [Izabeli] Łzy daje, a pociechy broni; [...] Ten miecz, co mi serce broczy, Lubicie, a ta, co mi szkodzi, U was za boginią uchodzi. Com wam zawinił, me oczy?MorszAUtwKuk 287