Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BRACHMAN

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BRACHMAN, *BRAMMANN
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SWil, SW (bramin), SJP (bramin)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L


Najwcześniejsze poświadczenie: 1609
Formy gramatyczne
lp M. Brachman  
lm M. brammanni   || brachmanowie  
D. brachmanów   || brammannów  
B. brachmanów  
Etymologia
brāhmana 'kapłan'
Znaczenia
1. »członek uprzywilejowanej kasty kapłańskiej w Indiach, wyznający braminizm«
  • – Teraz ci Brámmánni chwalą nieiákiego Párábrámmę y trzech iego synow. BotŁęczRel IV 138.
  • – W Indiey zwierzchność máią w Religiey z nawyższą władzą Brámmánni [...] á dizelą się ná dwie sekcie: bo niektorzy się żenią y mieszkáią w mieściech y máią to imię Brámmánni: drudzy bez żon żyią á zowią ich Ioghi. BotŁęczRel IV 138.
  • – Indukuie [Euzebiusz] [...] Indyiskich Brachmanow, ktorzy w wszelkiey wstrzemieźliwości cnotliwe życie prowadzą. BystrzInfZup 8 nlb.
  • – Dzisieysi Bráchmanowie máią go [swego założyciela] zá Trismegista. ChmielAteny II 596.
2. »imię twórcy braminizmu«
  • – Autorem Bráchmanow był Brachman nie iaki, náuki Pytagoresa Sektarz, wielki zwodca w pośrzodku Indyi sam centrum nequitiae. ChmielAteny II 596.
3. »duchowny, prawodawca, przywódca islamski«
  • – Lesle [...] Przybył y obligował Brachmanow Tureckich Zamek Michałowiewcki by sobie poddali Ktory osmdziesiąt Turkow upornie trzymali. DrobOpow 118.
  • – Selym Imperator tameczny roskázał pisać ná osobnych karteluszach swoich 12. Brachmanow Práwodawcow, Moyżeszá Machometa y CHRYSTUSA Imie. ChmielAteny II 590.