Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AWIZY, AWIZA

rzecz.
nmos
blp
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (awizy), L (awiza; XVII-XVIII), SWil (awizo), SW (awiz, awiza, awizo), SJP (awiz, awizo)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
liczba mnoga
M.   awizy
  awiza
D.   awizów
C.   awizom
B.   awizy
N.   awizami
Ms.   awizach
Etymologia
wł. avviso
Znaczenia
1. »zawiadomienie o czym, wiadomości, pogłoski, nowiny«
  • – Część czásu ná áwizách strawiwszy postronnych/ Część ná Seymách/ y innych publikách Koronnych: Doczekał się áż oney potym náwáłnośći/ Ktora wbiłá wostátnie Oyczyznę trudnośći. TwarSLeg 13.
  • – Interim awizami rynkowymi obsyłac WMMP. niechcę, ani fałszami z Leszna y baikami. OpalKListy 270.
  • – Są tu Awizy iákoby Fáltz Gráff z Sultzbáku miał bydź Polnym Hetmanem Woysk Rzeszy Niemieckiey przeciwko Turkom. MerkPol 116.
  • – POták miłych áwizách z przeszłego Kołá Záwichostkiego, dziwna iákaś nástąpiłá odmiáná, gdy miásto zgody, woienney burze ták poczyna brzmieć ogłos, że iuż Krol I. Mość o Wtorku ma stánąć pod Iárosłáwiem [...]. LubJMan 48.
  • – Krolow niektorych dzieła pamiętne wtroczone, na koncu [powieści] awiza albo relacie pewne o zwycięstwie Turkow od Chrzescianskich Monarchow. DrobOpow 55.
  • – Wzaiemnie WMMc Pana proszę abys statum modernum y Oyczyste avizy Listownie deferre raczył. CzartListy 149v.
  • – Pewneż to twoie Awyzy? nie płonneż to wieśći? MłodzKaz I, 415.
  • – Aż mi, że gość przyjechał, powiedają chłopcy. Pytam się, kto. Nie wiedzą, tylko że człek obcy. [...] Siedzę, mowić nie wiem co, pytam o awizy; Nic nie wie [...]. PotFrasz2Kuk II 443.
  • – Nie dają, Mości Panie, dziewki za to płatu, Jeszcze im trzeba drogo płacić od warsztatu. Ale nas niepocieszne dochodzą awizy, Jakoby to należeć miało do akcyzy; Jeżeliby poborcy z nami [chcieli] swaru, Pewnie byśmy też swego podniosły towaru. PotFrasz3Kuk II 538.
  • – Co ia wierzącym gdybym powiadała Zem te awizy z listow twoich miała O w iakieyby mię ludzie stymie mieli. OvChrośRoz 70.
  • – Uprosiwszy — zwykłą Wprzód ochotą traktuje A potym listy z poczty przed niem prezentuje, W nich publiczne awizy czyta i prywaty. KorczWiz 72.
  • – To tylko trochę nie bez tęskliwości Znosił, że nie miał pewnej wiadomości, Gdzie był Chmielnicki, gdyż co raz to świeży - A wszystko płonne - język siał awizy. BorzNaw 105.
Przenośnie
  • Turki golisz po zawoju. Oj niejednegoż Selima Achmeta, ślesz z awizami aż do Machometa [o poruczniku Rosnowskim pod Wiedniem].TrembWierszeWir II 282
2. »wiadomości drukowane; druki ulotne«
  • Consultius było, albo przestrogom moim prawdziwym wiarę dawać, albo swoje w Szwecyi mieć aksploratory, niż owym awizom drukowanym [...] wiarę dawać. RadziwKSprawy 110.
  • – W Awizach iest to iako mię podieli Szczecinianie. OpalKListy 300.
  • – 17 Febru. z Mohilewa, pisane auisi, takie nas w Wilnie doszli, ze Xiąze Radziwił Woiewoda Wilenski Hetman Wielki W. X. L. ruszył woisko communikiem spod Bychowa nowego. VorLetSkarb 269.
  • – LVbo dla zátrzymánia Nászych Listow Gdanskich, naywiększa y naypotrzebnieysza część Awizow nam nie dostaie, iednák, áby co Tydzień bez przestanku zwyczáyny Merkuryusz wychodził, niektore wiádomości, dla ścisłości mieyscá przedtym opuszczone, teraz zdaią się przydać. MerkPol 69.
  • – Mowię mu miły Bracie będziesz miał tynfa utrzy ze zadek ta kartą, chłop z wielką ochotą spuscił spodnie Golusienką ponewkę wytarł owemi awizami y cisnął do Motławy. PasPam 262-262v.
  • – Galantki [...] a karaćby się miały przykładem strasznym/ ktory się jako awizy opiewają/ Roku 1679. 25 Sept. w Hamburku stał. GdacPrzyd 43.
Użycia metajęzykowe
  • - Substantiva [...] Atlasz Atłas Awisen Awizy pl. WojnaInst 166
Odsyłacze