Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BORYS

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SJP

Formy gramatyczne
lp M. borys  
D. borysa  
B. borys  
N. borysem  
Znaczenia
1. »rodzaj czarnego, gruboziarnistego chleba razowego, wypiekanego na Litwie«
  • – Á ten [chleb z mieszanej mąki] Borysem zowią/ bo go Borowi ludzie vżywáią/ á po części go też z boru zbieráią y vżywáią/ zwłasczá czásu nieurodzáiu/ y głodu/ iáko z wrzosu/ z żolędzi/ z Bukwie. SyrZiel 936.
  • – Chleb gruby iáko borys Litéwski/ chleb poślédni/ Panis acerosus [...] Panis sordidus [...] Panis cibarius [...]. Kn 65.
Związki frazeologiczne

  • aboś łyka jadł, abo borys litewski:
  • »masz obstrukcję, zaparcie«
    • – Poplugáwić.Permerdare et permingere, Albinus apud Sipont. Sordida sunt, vt et Merdo apud eundem [...] quasi funem loreum crassum, quo aqua extrahitur, excernere dicuntur ij, qui diutiùs aluum exonerantes desident. Alludit Polonica phrasis: Aboś łyká iadł/ ábo borys Litéwski. Kn 1327.
2. »chłop, mężczyzna, mąż; także zbiorowo«
  • – Sieła chorych, sieła się wykrada [z obozu], Leda sobie przyczynkę do Kamienca zada Tylesz Borysa widac, y by ich nie trzymał Dniestr: by ich y za Dniestrem Tatarzyn nie imał Ledwiebysmy przy trzeciey częsci iusz zostali. PotWoj 114.
  • – Moy borys niechciał sprawić mi bekieszę, Tákiey iák teraz modny wiek zażywa. DrużZbiór 533.
Użycia metajęzykowe
  • - Nomina [...] borys bot brzuch buzdygan ceber [...] habent genitivum in a. WojnaInst 28-29