Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

MĘŻATKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, Kn, T, L (pod: mężata), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?)

Formy gramatyczne
lp M. mężatka  
D. mężatki  
C. mężatce  
B. mężatkę  
N. mężatką  
lm M. mężatki  
C. mężatkom  
B. mężatki  
N. mężatkami  
W. mężatki  
Znaczenia
1. »kobieta zamężna«
  • – Babo, która przedawasz panienki cnotliwe, Babo, która namawiasz mężatki wstydliwe [...] Babo sekutna, która swoim czarowaniem Przechodzisz i Medeą, i Cyrce, mym zdaniem. NaborWierBar I 176.
  • – Robak chytry zwiodł mężatkę/ Zá tę winę sam wpadł w klatkę. ŻabSymf A2.
  • – Ale kto się ożenił/ stára się o rzecży tego świátá/ jákoby się podobał żenie. Jest rozność miedzy mężátką y panną: Ktora nie szłá zá mąż/ stára się o rzecży PAŃskie/ áby byłá święta y ciáłem y duchem: ale ktora szłá zá mąż/ stára się o rzecży tego świátá/ jákoby się podobáłá mężowi. BG 1Kor 7, 33-34.
  • Mężátká/ mężáta. Marita, [...] Nupta [...]. Mężatkom przyzwoita statéczność. Kn 397.
  • Marita. Mężátká. żoná. KnŁacPol 462.
  • – Mężata/ mężatká/ Marita, nupta. Wiromote. SzyrDict 168.
  • – Mąm kartkę ktorey dostałęm we Lwowie na kommissyiey od Ciebie do iedney Męzatki Ordynowaną. PasPam 193.
  • – Drugie tákże Mężatki ná poły tylko głowy nákrywáją/ y czepce ták subtelne máją/ że trudno/ jeśli Pánnámi álbo Mężatkámi są/ rozeznáć. GdacPrzyd .
  • – Była w iednym miescie mężátka przystoyna, ktory małżonek zabiegły często ná iármaki odiezdzał. WisCzar 108.
  • – Starosta krasnostawski upiwszy się bardzo bestyjalskie na pokojach królowej jm. czynił akcyje, kiedy wziąwszy naturalia ad manus nie tylko mężatkom, ale i pannom one prezentował ad ocula. SarPam 181.
  • – Mąż kona, a w tym pauperibus Przyszedł ktoś do jejmości [...] Z mężatką-li czy z wdową było - nie zgadniecie! Agonizant ni na tym był, ni tamtym świecie. KorczFrasz 18.
  • – Odtąd záczynám Mężatki ráchowáć, zámiast pięć Panien głupich. DrużZbiór 534.
  • – Strzeżcie Się odtąd kapać w sadzawkach Mężatki, Czym wielom Mężczyzn ná grzech daiecie zadatki. DrużZbiór 92.
  • Mężatka. [...] épouose, mariée; une famme mariée. § mężatkom przyzwoita stateczność. T III 810.
Przenośnie
  • Nie będą cię więcey zwáć opuszczoną/ y ziemiá twojá nie będzie więcey zwána spustoszoną: Ale ty názywána będziesz/ Rozkoszą moją: a ziemiá twojá/ Mężatką. Bo PAN będzie miał rozkosz w tobie/ á ziemiá twojá będzie zámężna.BG Iz 62, 4
2. »kobieta«
  • – Y rzekł Adam/ Toć teraz iest kość z kości mojich/ y ćiáło z ćiáłá mego: dla tegoż będzie názwáná Mężátką/ bo oná z mężá wziętá jest. BG Rdz 2, 23.