Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ANIMADWERSYJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L, SWil


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1648
Formy gramatyczne
lp M. animadwersyja  
D. animadwersyi   || animadwersyjej  
C. animadwersyi  
B. animadwersyją  
Ms. animadwersyi  
Etymologia
łac. animadversio
Znaczenia
1. »dbałość, uwaga, baczenie na co; przestrzeganie czego«
  • – Ciż żydzi sposobami różnemi uchodzą podatków do obrony R. P. należących; animadwersyja ma być w tej mierze, aby im to na tym sejmie nie uszło. AktaKrak II/1 217.
  • – Wszelkie staranie swoie obrocił [podskarbi] ku pilnei animadwersii. zebyscie wszyscy w przigotowaniu, te posługe decenter i wygodnie odprawowali. VorLetSkarb 200.
  • – Wzioł ktos dobrze w animaduersyą narodzenia Panskiego dzien y bynamniey elatum nie zbłądził. MikSil 183.
  • – Raporta iako nayczęstsze y punktualne czynić Zalecam pod animadwerssyą Artykułow Woyskowych. GazPol 1736 / 82, 5-6 nlb..
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • mieć animadwersyją na kogo, co (sz. zm.):
    • – IokMsc Pan nasz Miłosciwy musi tez miec osobliwą y na ich konferrencye animadwersyią. PasPam 141v.
    • – I w tym miec animadwersyą na gospodarzow, azeby z chłopami nie społkowali się, z nimi nie przysiewali. SprawyCzerUl 411.
  • mieć w animadwersyi co:
    • – Panstwo jego tak wielkie Synowie miedzy Siebie podzielili, co dla osobliwszey in Specie Historij Azyatyckiey dobrze w animadwersij mieć nalezy. IntrHist 96-97.
  • dać animadwersyją na co:
    • Na co [aby nie sprowadzali Żydzi obcej wódki] dwór i zwierzchność miejska przez swoich stróżów osobliwie w nocy dać będą powinni pilną animadwersyją. JewPriv II, 7.
2. »wzgląd na kogo, co, poważanie«
  • – Upraszał o animadwersyą żeby go [pana Dowoyno] nie Wzdano. SapADiar 152.
  • – Iednak Biskupi albo papieze Rzymscy nie w Wielkicy byli animadwersyi, poki Cesarze Rzymscy poganami byli. IntrHist 185.
3. »karna odpowiedzialność za co«
  • – U poganow taka była rigida na wszytkie grzechy animadwersia, jako nigdy u nas Chrzęścijan. PotWoj IV.
  • – Tylko [astrologowie] znáć dla tego ich [monarchów] nad gwiazdy wynoszą, iż słuszney káry, y większey animadwersyi od ich zwierzchności zá swoie obawiaią się predykcye. BystrzInfZup 26 nlb..
4. »opinia, uwaga«
  • – Krzysztof Columbus Szyper Genueński wziowszy Sobie reflexią Ze w zachodnich Swiata częsciach jeszcze wielki kawał Ziemi Znaydować się musi. to zdanie y Animadversyą Genueńczykom [...] opowiedział. IntrHist 202.
Odsyłacze