Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ANIMOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
animować  
lp 3. os. animuje  
lm 2. os. animujecie  
3. os. animują  
lp m 3. os. animował  
ż 3. os. animowała  
lm nmos 3. os. animowały  
animując  
Etymologia
łac. animare
Znaczenia
1. »pobudzać, ożywiać«
Rekcja: co

  • – Drudzy z Poetą rozumieli, że [przyjaciel] częścią duszy iest [...] ktora animuie i trzyma życie ludzkie. PisMów II 201.
  • – Pracowite intencye heroicznym wola własna ułatwia dziełem y Pokolchnickie animuie runa. MikSil 77.
2. »podtrzymywać na ducha, dodawać otuchy«
Rekcja: kogo, do (od) czego

  • – Serca dodawał boiaŹliwym [Piotr Skarga]/ animuiąc ich/ aby się tych strachow Heretyckich [...] nie bali. BirkSkar 13.
  • – Potrafisz animować z cnoty w cnotę postępuiących. AndPiekBoh 55.
  • – Tosz co zywo do skruchy wczym sumnienie ruszy Bogomyslnem Kapłanom cicho kładą w uszy Ktorzy tam y Sam iezdząc iesli kogo łudzi Od napaści szatanskiey Animuią ludzi. PotWoj 82.
  • – Tak rozerwanych Oycow animował Y boiaszliwe Serca w nich Vymował Wielebny Przeor. OblJasGór 132.
  • – Xiąże wspaniałego y nieustraszonego będąc umysłu, potężnie ich animował, iednak ciesząc że Krol za trzy dni przybędzie. HistBun 12.
  • – Ztąd y pociecha oraz pochodziła, Ze ich [kochanków] wzajemny affekt animował. ClaudUstHist 101.
  • – Zakończę [...] Okazyą ktorą nas do miłosierdzia ku ubogim w tak cięszkim zostaiącym razie, pobudzić y animować może przykładem. DanOstSwada V, 18.
3. »zachęcać, pobudzać do czego; zagrzewać do walki«
Rekcja: kogo, do czego, na co

  • – Takiemiż argumenty ci, co się sobie mędrszemi zdadzą, drugich na wojnę animują. NiemPam 243.
  • – Wrocieł się [rycerz] do ksiązęcia Pana swego onego animuiąc y serca dodaiąc aby się Polakow niebał. HerbOr 84.
  • – Nas tez tedy animował [król] piicie uskąpca! pili tedy na Fantazyą. PasPam 202.
  • – Kiedy się ten hultaj p. Bernicowej ociągał i niby się wymawiał, tedy go niecnota odźwierny dziecinny animował i mówił mu, żeby szedł koniecznie bić się. SobJListy 484.
  • Animuie iednakowo znowu tak strwożonych Xiąże, aby się ieszcze bronili daley. HistBun 11v.
  • – Pompeiusz wzaiemnie swoich animuie do bitwy. LucChrośPhar 218 marg..
  • – [...] Sukcessa [...] Thamasa niepowinny Muzulmanom serca y animuszu ubliżáć owszem bardziey do pomsty nad zdradliwemi Solennie zawartego Traktatu Wiarołomcami animować [...]. GazPol 1736/82, 8 nlb..
  • – A tak cokolwiek nasz rozum dyktuie, Co oko widzi, co zmysły przywodzą. To nas do większey wiary animuie. DrużZbiór 302.
Podhasła

ANIMOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. m animowany  
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji

ANIMUJĄCY


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. m animujący  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1746
Znaczenia
»zachęcający, pobudzający do czego«
  • – Tamże poległ Julianus Kardynał, animujący Woysko, Rzymską Benedykcyą do batalii. ChmielAteny II 350.