Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BĘKART

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, L (XVIII w.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
T

Formy gramatyczne
lp M. bękart  
D. bękarta  
C. bękartowi  
B. bękarta  
N. bękartem  
lm M. bękarci   || bękarcia   || bękarty  
D. bękartów  
C. bękartom  
B. bękartów   || bękarty  
N. bękarty   || bękartami  
Ms. bękartach  
Znaczenia
1. »nieślubne dziecko a. potomek z nieprawego łoża«
  • Bękárt/ bástér/ nie dobrego łożá/ Bęś/ Spurius [...] Falsiparens [...] Nothus [...] niéwłasny płod/ nié podobnego rodzáiu [...] v. Nierządnik. Kn 19.
  • – Ten Tomas bekart poiał młynarczankę Czerwionę. TrepNekLib 108.
  • – Ieslisz nie masz potomka musisz iey bękartom Albo gachom albo więc y komu gorszemu Dziedzictwo twe zostawic. OpalKSat 28v.
  • – Wywodzili mu to różnemi racyami drudzy że to nie bękart ale naturalis filius. PotWoj Vv.
  • – Trzech synow z mężem miała jedna pani; czwartym Z kim inszym zastąpiła, i już był bękartem. PotFraszBrück I 240.
  • – Na Zięcia, ani Corkę niepomniący Bękartow do iey przyczynia Siestrzenstwa. LucChrośPhar 329.
  • – Czyli ow Ociec mogł iáko Syná kocháć? ktorego Cardanus [...] z Astrow osądził bękartem. BystrzInfZupRac VIII/XVI. BystrzInfElem .
  • HABILITER [...] Bękart do stanu Kapłańskiego sposobnym się staie, przez małżeństwo nástępuiące między Rodzicami. DanKolaDyk II, 110.
  • Bękarcia choć z Szlacheckich Osob urodzeni nie mogą być Szlachtą. ŁubHist 232.
2. »rzecz oddalona od swego pierwowzoru, nieautentyczna, anomalia«
  • – Przyjdzie mi teraz klarownie ukazać, co to jest sztuka mianowana bękart [...] Przeto mówię, iż sztuka bękart nic nie jest inszego, tylko ta, która nie partycypuje z żadnym rodzajem, to jest, albo że barzo bogata jest w spiżę, albo uboga, albo barzo długa, albo też krótka, albo jej uszy są bardzo na przedzie, albo na zadzie. Dla tych defektów ja je nazywam bękartami. AquaPrax 114.
  • – BASTARD [...] Silvestris [...] BĘKART, dzika płonka mowiąc o szczepach y drzewach. DanKolaDyk I, 177.
  • – BASTARD [...] Adulterinus, a, um. BĘKART odrodny mięszany. DanKolaDyk I, 177.
3. »gorsza odmiana jedwabiu, półjedwab«
  • Bękárt w iédwábnych máteryách. Sericum spurium [...] v. Połiedwabie. Kn 19.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bękart chłopski:
    • – Czapik woÿciech bękart chłopski w Raduanouicach opisanÿ pod Zagoroski. TrepNekLib 49.