Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BĘKART

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, L (XVIII w.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
T

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   bękart
D.   bękarta
C.   bękartowi
B. uż. żyw.   bękarta
N.   bękartem
liczba mnoga
M. uż. osob.   bękarty
  bękarci
  bękarcia
D.   bękartów
C.   bękartom
B. uż. nosob.   bękarty
uż. osob.   bękartów
N.   bękartami
  bękarty
Ms.   bękartach
Znaczenia
1. »nieślubne dziecko a. potomek z nieprawego łoża«
  • Bękárt/ bástér/ nie dobrego łożá/ Bęś/ Spurius [...] Falsiparens [...] Nothus [...] niéwłasny płod/ nié podobnego rodzáiu [...] v. Nierządnik. Kn 19.
  • – Ten Tomas bekart poiał młynarczankę Czerwionę. TrepNekLib 108.
  • – Ieslisz nie masz potomka musisz iey bękartom Albo gachom albo więc y komu gorszemu Dziedzictwo twe zostawic. OpalKSat 28v.
  • – Wywodzili mu to różnemi racyami drudzy że to nie bękart ale naturalis filius. PotWoj Vv.
  • – Trzech synow z mężem miała jedna pani; czwartym Z kim inszym zastąpiła, i już był bękartem. PotFraszBrück I 240.
  • – Na Zięcia, ani Corkę niepomniący Bękartow do iey przyczynia Siestrzenstwa. LucChrośPhar 329.
  • – Czyli ow Ociec mogł iáko Syná kocháć? ktorego Cardanus [...] z Astrow osądził bękartem. BystrzInfZupRac VIII/XVI. BystrzInfElem .
  • HABILITER [...] Bękart do stanu Kapłańskiego sposobnym się staie, przez małżeństwo nástępuiące między Rodzicami. DanKolaDyk II, 110.
  • Bękarcia choć z Szlacheckich Osob urodzeni nie mogą być Szlachtą. ŁubHist 232.
2. »rzecz oddalona od swego pierwowzoru, nieautentyczna, anomalia«
  • – Przyjdzie mi teraz klarownie ukazać, co to jest sztuka mianowana bękart [...] Przeto mówię, iż sztuka bękart nic nie jest inszego, tylko ta, która nie partycypuje z żadnym rodzajem, to jest, albo że barzo bogata jest w spiżę, albo uboga, albo barzo długa, albo też krótka, albo jej uszy są bardzo na przedzie, albo na zadzie. Dla tych defektów ja je nazywam bękartami. AquaPrax 114.
  • – BASTARD [...] Silvestris [...] BĘKART, dzika płonka mowiąc o szczepach y drzewach. DanKolaDyk I, 177.
  • – BASTARD [...] Adulterinus, a, um. BĘKART odrodny mięszany. DanKolaDyk I, 177.
3. »gorsza odmiana jedwabiu, półjedwab«
  • Bękárt w iédwábnych máteryách. Sericum spurium [...] v. Połiedwabie. Kn 19.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bękart chłopski:
    • – Czapik woÿciech bękart chłopski w Raduanouicach opisanÿ pod Zagoroski. TrepNekLib 49.