Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BURDA I

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. burda  
D. burdy  
B. burdę  
N. burdą  
Ms. burdzie  
lm M. burdy  
D. burd  
B. burdy  
N. burdami  
Ms. burdach  
Etymologia
fr. bourde 'bzdury' , z fr. behourder 'żartować'
Znaczenia
»awantura, kłótnia, zwada; bunt, niepokoje, rozruchy, walki, zamieszki«
  • – Nowe burdy i trwoga powstała, Od okrutnego wodza Multanów Michała. GrochWiersze 138.
  • – Vmiesz naprzod woyská szykowáć, vmiesz w burdách woiennych, nie tylko robotę dobrego Hetmáná, ále mężnego Zołnierzá odpráwowáć? BirkOboz 50.
  • – Wnet oni mili prawdziwi przyiaciele burdę z sobą ztoczyli/ á iescze ią ten záczął/ ktory był one práwe przyiacioły ták hárdzie y ták bespiecznie miánował. StarPopr 34.
  • – Kłótnia/ v. Zámięszánie/ Trudność/ Burdá/ Rosterk. Kn 283.
  • Burdá/ turniéiá/ gomon/ fasoł/ Turba [...] Turbela [...] Turbella [...] Tragoedia tr. [...] vide zámięszánie/ Rozruch. Kn 53.
  • Burdy stroię/ Do turbas, facio, Terent. Turbelas do, facio [...] O co burdy stroisz/ ábo ták bárzo się frásuiesz/ gębę rozwierasz. Ciere turbas, Plaut. Mouere Tragoedias, Quintil. Excitare tragoedias, Cicer. [...] vide Mięszam 3. Kn 53.
  • – Oniż [heretycy] nowe vstáwicznie przeciwko kościołowi burdy y wrzáwy wskrzeszáią. BirkRus 30.
  • – [Słowa do księcia Krzysztofa Zbaraskiego] Zá twym burdy przyiazdem y turnieie one: Ktorymi wrzał Całogrod były uciszone. TwarSLeg 8.
  • – Jako przyszłą nawałność żeglarzom na morzu Gwiazdy opowiadają, tak na Zaporożu Burdę kozacką, gdy się zaczynała właśnie, Wiele praktyk domowych wróżyło nam jaśnie. ZimBSiel 153.
  • – Po siedmletnich burdách Woyny/ kiedy Stánowić pokoi miał Sármatá z Szwedy/ Oboie strony y syte krwie y boiu Chciáły pokoiu. KochProżnLir 127.
  • – Po Mieszku burdy w Polszcze zawzięte powstaną Gdy zadną Pana obrac nie mogą zamianą. DrobOpow 136.
  • – Wiedział [ksiądz]/ że się rad opijał [umierający pijak]/ á w opilstwie po ulicách burdy/ gomony/ y niepotrzebne háłásy przedtym wsczynał. GdacPij 21.
  • – Tak sie były Cato przed lat kilkunastu, z wyuzdanym zawodem swoim na Oyczyzne naszą wysforował, ale y ten msciwey ręki moiey, wzniesieniu wszytkiey burdy swoiey, y głowy swey zgładzeniu sprobował. SzołHist 14.
  • – Kromer [...] burdy Swidrygełła Xiążęcia przeciwko Jagellonowi Krolowi opisuie. NiesKor II 307.
  • – INCARTADE subst. foem. Brauade insolente.) BURDA. *Faire une incartade à quelqu'un. Alicui insultare. [...] *Stroić burdy, burdy czynić. DanKolaDyk II, 150.
  • – Wybił sie do gory [biskup wileński Wołowicz] gdzie iuż wszystkie burdy ludzkie, wszystkie ziemskie marnosci, wszystkie Swieckie znikomości odrzucamy [...] iuż żywot szczęśliwy żadnym przypadkom, żadnym odmianom nie podległy prowadzi. DanOstSwada VI, 10.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – O frászkę się kłopotáć/ burdy stroić. KnAd 775.

*BURDA II

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SJP

Formy gramatyczne
lm M. burdy  
B. burdy  
Etymologia
niem. Bürde
Znaczenia
»ciężar, ładunek nakładany na zwierzę juczne, juki, kulbaki; siodło«
  • – Skłádam z-osłá/ z-mułá burdy/ cięzáry rozbieram. [...] Depono clitellas, instratum [...]. Kn 1003.
  • Burdy ná osłá/ ná mułá/ Clitellae [...]. Kn 53.