Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AUKCYJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. aukcyja  
D. aukcyjej   || aukcyi  
C. aukcyjej  
B. aukcyją  
N. aukcyją  
Ms. aukcyi  
Etymologia
łac. auctio
Znaczenia
1. »pomnożenie, powiększenie, wzrost czego co do liczby, kwoty«
  • – Bogu i R. P. respondować o to będą musieli, którzy od istum motum dali przyczynę, mianowicie [...] którzy aukcyjej, która znaczna miała być, do kwarty i lustracyi porządnej foritier oponowali. AktaPozn I/1 365.
  • – Azebym przecie posagu małzonki moiei nierostrwonieł, ale iaką kolwiek auctiją sczupłych dochodow swych uczynieł [...] kupiełem dzierzawe Gołąbie. OssŻyw 46v.
  • – Pan bachmistrz wielicki na urząd swój pracowity i niebezpieczny iż małą i szczupłą teraz pensyją ma, przyczynić się za ichm. panowie posłowie maią do K. J. M., aby tej pensyjej aukcyja uczyniona była. AktaKrak II/1 127.
  • Aukcyjej od win węgierskich i endeburskich także po 6 zł do skarbu naszego koronnego aby płacone były. AktaKrak II/1 699.
  • – Na przyszłe zaś lata ratione aukcyi prowentow z tej wioski utriusque quartae po fl. 16, per fl. 8 na jednę, do Rawy wnosić będzie powinna. OpisKról 50.
  • – Woyska Polskie nową aukcyą zmocnieni bardzo w Ruskich Woiewodztwach i koło Wisły rozciągali się. OtwEDzieje 100.
  • – Obaczysz w wydrążonym zwierciadle dość znaczną iego [obiektu] aukcyą. BystrzInfRóżn Y4v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • aukcyja wojska:
    • – Mniejbym też wołał o aukcyą woyska, gdyby mi było mature ręce rozwiązano, bo i w rotmistrzach i towarzyszach mógłbym był zaraz przebierać. RadziwKSprawy 50.
    • – Spodziewam się że przy erekcyi y aukcyi woyska, a oraz regularney iego płacy, nie będzie się miała Rzeczpospolita czego obawiać ab extra. LeszczStGłos 64.
    • – Seym […] zerwany […] przy wielkich scyssyach miedzy familiami, miasto aukcyi woyska do obronienia Oyczyzny. ŁubHist 111.
  • aukcyja podatków:
    • – Tym czasem Seym Torunski aukcyą podatków na Woysko uchwalił przeciw Szwedom. ŁubHist 82.
  • aukcyja pogłównego:
    • – Na Żydów aby pogłównego aukcyja była in usus publicos osobliwie na reparacyą artyleryi, promovebunt Imć pp. posłowie. LaudaHal 291.
  • aukcyja stołu:
    • – Aby tym większa aukcyja stołu J.K.M. być mogła, komutacya szybu solnego pod Wieliczką leżącego […] odprawiona jest, aby do efektu przyszła. AktaKrak II/1 307.
2. »dodatek«
  • – Przodek tego Domu, gdy broniąc iakiegoś kasztelu, w bramie stanąwszy, nacieraiącego do zamku nieprzyiaciela, odpędził, na pamiątkę męstwa swego, do dawnego herbu bramy otrzymał aukcyą męża zbroynego w niey z mieczem stoiącego. NiesKor II 333-334.