Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AURA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: AURA, *AWRA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1651-1700
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   aura
D.   aury
B.   aurę
N.   aurą
Ms.   aurze
W.   auro
liczba mnoga
M.   awry
Ms.   awrach
Etymologia
łac. aura
Znaczenia
1. »stan atmosfery, powietrza; pogoda, klimat«
  • Awry zarazone Częscią od ludzi słabych, ktorych iuz przestronne Ulice zniesc niemogły: częscią tez ze scierwy Bydlęcemi zostały pełne wszytkie przerwy. DrobOpow 33.
  • – 27 [października] niestateczna aura, deszcz zimny, słota. DuńKal D2.
  • – Kontynuacya aury wczoraysza. DuńKal Bv.
  • – Dla utrzymania zdrowia ludzkiego, aura niepowinna być gruba, wilgotna, iáka zwyczaynie bywa przy mieyscach bagnistych. BystrzInfArch B1.
  • – W tym samym dniu [stworzenia] doskonalić się poczęłá Atmosfera [...] y sposobić aurę dla odetchnięcia przyszłego, ták ludzi, iáko y zwierząt. BystrzInfCosm C1.
  • – [...] im słońce bliszsze ktorego kráiu podsłonecznego ná ten czas aura chłodnieysza, więcey gradow, deszczu, y wiátrow dość zimnych. BystrzInfGeogr C2v.
  • – [...] żeby [miejsce obozu] aurę miało zdrową y wodę, áby woysko choroby iákiey niezarwało. BystrzInfTak L2.
  • – Tam Henryk Krol Algarbii przez Astrow przy czystey Aurze upatrowánie głownym proklamowany Astronomem. ChmielAteny II 39.
  • – Głos iego [dzwonu] pod czas pogodney aury słychać zá mil 7 Fráncuskich. ChmielAteny II 47.
  • – Tą aurą muszą żyć Niebieskie Duchy. DrużZbiór 247.
  • – [...] zaraza twey Aury zepsutey, zábiia ludzi bazyliszka kształtem. DrużZbiór 355.
  • – Ucisz się auro, nie szum, zwolná dmuchay. DrużZbiór 361.
2. »światłość, jasność«
  • – One [kaczory] [...] zartkimi tarkoty W piersi się uderzaiąc gęgnią przerazliwie Po awrach iasnowidnych. DrobOpow 175.
  • – [...] powietrze skrzydłami znikaiące posiekła [gołębica], y miedzy umbrami W awrach się unosiła. DrobOpow 219.
  • – W niedoscigłym okiem impecie zapłonie [strzała] ogniem, a szczyrym prochem w awrach się rozwionie. DrobOpow 53.