Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AURA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: AURA, *AWRA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1651-1700
Formy gramatyczne
lp M. aura  
D. aury  
B. aurę  
N. aurą  
Ms. aurze  
W. auro  
lm M. awry  
Ms. awrach  
Etymologia
łac. aura
Znaczenia
1. »stan atmosfery, powietrza; pogoda, klimat«
  • Awry zarazone Częscią od ludzi słabych, ktorych iuz przestronne Ulice zniesc niemogły: częscią tez ze scierwy Bydlęcemi zostały pełne wszytkie przerwy. DrobOpow 33.
  • – 27 [października] niestateczna aura, deszcz zimny, słota. DuńKal D2.
  • – Kontynuacya aury wczoraysza. DuńKal Bv.
  • – Dla utrzymania zdrowia ludzkiego, aura niepowinna być gruba, wilgotna, iáka zwyczaynie bywa przy mieyscach bagnistych. BystrzInfArch B1.
  • – W tym samym dniu [stworzenia] doskonalić się poczęłá Atmosfera [...] y sposobić aurę dla odetchnięcia przyszłego, ták ludzi, iáko y zwierząt. BystrzInfCosm C1.
  • – [...] im słońce bliszsze ktorego kráiu podsłonecznego ná ten czas aura chłodnieysza, więcey gradow, deszczu, y wiátrow dość zimnych. BystrzInfGeogr C2v.
  • – [...] żeby [miejsce obozu] aurę miało zdrową y wodę, áby woysko choroby iákiey niezarwało. BystrzInfTak L2.
  • – Tam Henryk Krol Algarbii przez Astrow przy czystey Aurze upatrowánie głownym proklamowany Astronomem. ChmielAteny II 39.
  • – Głos iego [dzwonu] pod czas pogodney aury słychać zá mil 7 Fráncuskich. ChmielAteny II 47.
  • – Tą aurą muszą żyć Niebieskie Duchy. DrużZbiór 247.
  • – [...] zaraza twey Aury zepsutey, zábiia ludzi bazyliszka kształtem. DrużZbiór 355.
  • – Ucisz się auro, nie szum, zwolná dmuchay. DrużZbiór 361.
2. »światłość, jasność«
  • – One [kaczory] [...] zartkimi tarkoty W piersi się uderzaiąc gęgnią przerazliwie Po awrach iasnowidnych. DrobOpow 175.
  • – [...] powietrze skrzydłami znikaiące posiekła [gołębica], y miedzy umbrami W awrach się unosiła. DrobOpow 219.
  • – W niedoscigłym okiem impecie zapłonie [strzała] ogniem, a szczyrym prochem w awrach się rozwionie. DrobOpow 53.