Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ANTAŁ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T, L (bez. cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
lp M. antał  
D. antału   || antała  
B. antał  
N. antałem  
Ms. antale  
lm M. antały  
D. antałów  
Ms. antałach  
Etymologia
węg. antalag
Znaczenia
»niewielka beczka na wino o pojemności ok. 16 l; mieszczące się w niej wino«
  • – Wzięto do Warszawy 1/2 Antała dla I. O. X. IMCi [...] z Tegoż Antału doliwałem Antał No 11. ArchRadziw 1638 228, 1.
  • – Kupił [pan Chlusiński] Beczek dwie y antal wina w Koszicach za zlotych siedmset. AktaBab 37.
  • – Wina wszystkie Pan Podkomorzy Koronny pobrał, między któremi były y antały główne. ChrośRel 138.
  • – Chłop srogi, pycha mu brzuch ni antał rozpycha. PotFraszBrück II 326.
  • – Wiązał mnie jp. Wojewoda podlaski antałem wina starego i parą pistoletów paryzkich. ZawiszaPam 114.
  • – ImPan Savicki Pisarz Wilenski niechciał przyiąc Antału wina w darowiznie. SapADiar 68.
  • – Sztuka wina wszelka, iako to Beczka oksefft Antał baryła kufa. DanKolaDyk II, 351.
Przenośnie
  • Czy nie omyłki sobie twoja panna życzy [...] Skoro bowiem lewarem z wierzchu nie dosięże, Co dotąd stała pewnie na pcach beczka lęże, I kurek między dągi wprawiwszy w antale, Będzie nosiła wino, ale nie z tarcale.PotFraszBrück I I, 531