Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ANTECESOR

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, L, SJP

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   antecesor
D.   antecesora
C.   antecesorowi
B. uż. żyw.   antecesora
N.   antecesorem
liczba mnoga
M. uż. osob.   antecesorowie
D.   antecesorów
C.   antecesorom
B. uż. osob.   antecesory ||   antecesorów
N.   antecesorami
Ms.   antecesorach
Etymologia
łac. antecessor
Znaczenia
1. »przodek, protoplasta«
  • – Rzeką Panowie Dyssydenci Mamy Antecessory nasze ludzie znaczne/ ktorzy Religiey Rzymskiey nie byli. BirkEgz 4.
  • – Domu tego Iaśnie Wielmo. Senatora Antecessorowie przez slad krwią nieprzyiacielską ufarbowany do godności zaszli. WojszOr 169 marg.
  • – Przykładem Antecessorow, Vrzędu, y krwie moiey pobudzony, podjąłem się był tey prace. LubJMan 93.
  • – Jako się Księstwo Litewskie przez Antecessorow swoich bratersko z Koroną Uniowało; tak niechby się bratersko oddzieliło. LubJMan 113.
  • – Nie upilnuią nam Posłowie, tych naszych wolnosci Ktorych Antecessorowie nasi krwawo nabyli. PasPam 231v.
  • – Nie bez przyczyny Gwiazdę, która stoi w mierze, Do Miesiąca Sławny twoy [szlachcica herbu Leliwa] Antecessor bierze. PotPocz 65.
  • – Rolę miałem z antecesorów swoich, to jest z pradziada, dziada i ojca. WłośćRoz 87.
  • – Szlachta wracali się do swoich antecessorów Dóbr, ale nie wiedząc granic Dobr swoich, wielkie prawowania i Kłutnie wiedli z sobą osiadaiac w owych pustyniach. OtwFDzieje 22.
  • – [...] nie myślą o żadney ich reparacyi, przez wzgląd osobliwy na Antecessorow swoich, mowiąc, iak moy ociec albo dziad mieszkał, tak y ia mieszkać ch[c]ę bez żadney odmiany. LeszczStGłos 2.
  • – Wszák y przedtym Wisłá álbo Bystrzycá, nie byłá Gangesem: y Antecessorowie też náśi chleb jadáli z mąki, nie záwsze biszkokty, kto nie miał piwá, ták pijał wodę jáko teraz. BystrzPol O8v.
  • – Znowu tey ustawie przeczyc poniekąd Pompejusz począł allegując; niechby według zwyczaju Antecessorow przyszedszy do Senatu o ten urząd prosił. LucChrośPhar 2 nlb.
2. »osoba pełniąca poprzednio jaki urząd, jakie obowiązki, posiadająca jaką majętność, poprzednik«
  • – Zostałbyś w wielkim wstydzie [puszkarzu] podczas odjachania na nową służbę, gdybyś zastawszy działa na ziemi, które [...] że nie umiał podnosić antecessor twój opuścił gnijące. AquaPrax 132.
  • – Kącki nie iaki Jan [...] miał Dom z roliami dozywocim od Biskupie[go] Antecessora dany. TrepNekLib 86.
  • Antecesorowie J. K. M., p. n. m. niektórej hordzie tatarskiej względem posług wojsku ich pozwolili upominki. AktaKrak II/1 278.
  • Antecessorowie ś. Pamięci Krolowie Polscy w roznych Expedycyách cnoty/ odwagi/ y wierności Woyská Zaporowskiego przedtym doświadczáli. MerkPol 77.
  • – Karczmarz Jan Muza siedzi za kontraktem przez teraźniejszego jmci pana dzierzawcę Marcinowi Sicińskiemu, antecessorowi jego certis condicionibus nadanym. OpisKról 443.
  • – Wawrziniecz Lauro kupil zagrode u przeora antecessora za grzywien sescz. KsKasUl 303.
  • – Po spustoszeniu kmiecia antecessora iego obsiewano na klasztor tę rolą. SprawyCzerUl 388.
  • – ELEKCYA Cesarza Tureckiego nie wiele weźmie czasu; ieno Antecessor do grobu, zaraz Sukcessor do Tronu Spieszy. ChmielAteny II 479.
  • – Prorok Dawid to [Jeruzalem] poty[m] dźwignął/ a wypędziwszy antecessora tyranna szczęśliwie w nim panował. KalCuda 269.
Przenośnie
  • Zwyczajny to jest novilunium paroxysm, zwyczajna nastawających na sferę swoję księżycow affectia. Wichry, grzmoty, niepogody, pluty i różne na powietrzu burze, każdy miesiąc schodzącego antecessora swego upijać musi reliquiis.PotWoj VIIIv