Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BANDYZOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVII-XVIII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, SJP


Najwcześniejsze poświadczenie: 1605
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  bandyzować
czas przeszły
lp m 3. os.   bandyzował
lm mos 3. os.   bandyzowali
Etymologia
śr. łac. ban(n)isare 'wł. bandire'
Znaczenia
1.  prawn.  »wymierzać komu karę pozbawienia praw skutkującą wygnaniem; wymierzać komu karę wygnania z jakiego obszaru«
Rekcja: kogo

  • – Ostrácism zwano v Grekow/ karánie [...] kiedy ludzi tákich ktorzy się nád insze/ bądź to bogáctwy/ bądź záchowániem ludzkim/ bądź potężnością iaką wynosili/ áby ich poniżyli/ y z inszymi zrownáli/ [...] wyganiáli z Rzeczypospolitey/ y bándizowáli do dziesiąci lat. PetrSPolit I 313.
  • – Akkoná/ ktory był herstem tego wszystkiego/ srogim dekretem zdał [Juliusz Cezar]/ y wedle opisu práwá Oyczystego skarał/ drudzy boiąc sie by ich niewyiáwiono vciekli/ tych on bándyzował. CezWargFranc 152.
2. »wycofywać z obiegu, z użycia«
  • Bándyzowáć záś wszytkę [zepsutą] monetę/ iest extremum, et desperatu[m], i tylko to raz uszło. Ná wywabienie tey monety/ ktorey iest tak wiele/ trzebáby dwieście Poborow. PisMów II 111.
Podhasła

*BANDYZOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lm M. mos   bandyzowani
Najwcześniejsze poświadczenie:
1605
Znaczenia
»ukarany wygnaniem«
  • – Ktorzy się sprzeciwiáią celowi Rzeczypospolitey wszytkiey/ y psuią iey koniec/ dla ktorego postánowiona iest/ ci máią być słusznie oddaleni y bándizowáni od Rzeczypospolitey. PetrSPolit I 313.