Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

STÓŁ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
lp M. stół  
D. stołu  
stoła  
B. stół  
N. stołem  
Ms. stole  
lm D. stołów  
Znaczenia
»sprzęt domowy służący głównie do jedzenia przy nim posiłków«
  • – Przyszedłszy do Gospody nikogo niemasz [...] Tylko zwyczayna Porcyia moia Stoi na stole z kuchni krolewskiey. PasPam 143.
  • – Kiedy widzi [charcica] że niema gdzie uciec Skoczy nastoł chce wokno uderzyć. PasPam 253.
  • – Był tez uniego Xi[ą]dz Trzebienski, y usiadł podle mnie zastołem. PasPam 253v.
  • – Posiedli ustołow y poczęli sobie o Woynie dyszkurować. PasPam 262v.
  • – Wowym Chłodniku był stoł starcic na soszkach zrobiony U tego stołu iadano Piiano karty grywano. PasPam 87v.
  • – Ptak siedział nie bał się naymnieyszey rzeczy choc zaraz wrogu Stoła. PasPam 87v.
Związki frazeologiczne

  • gotować do stołu:
  • »przygotowywać zastawę stołową, nakrywać do stołu«
    • ~ Krolowi gotowano do stołu a my poszli. PasPam 150v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bankierski stół:
    • Bánkierski kram/ stoł. Argentaria taberna [...] Mensa [...] Argentaria [...] Mensa publica. Kn 14.
    • bankierski kram, stoł. T III 22.
  • aukcyja stołu:
Związki frazeologiczne

  • do stoła chodzić || do stołu chodzić (sz. zm.):
    • Chodzi ieden do stołu/ ztárgował na cáły rok zá 300 zł. Więc przyszło mu odiacháć we ćwierci Roku/ pytam wiele powinien gospodarzowi zápłácić. GorAryt 103.
    • Conuictor Do stola chodzączÿ. SłowPolŁac 29.
    • – Gospodą staliswa i do stołu chodzili u Magistra Andrzeia Wolziusa. VorLetSkarb 85.
  • stół boży:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – Liśie pomkni śie/ kuno przed stoł/ sobolu zá stoł/ á ty báránie zá piec. RysProv E2v.
  • (wariant II):
    Lisie, pomkni się, Kuno, przed Stoł, Sobolu, zá Stoł, Báránie zá Piec. ErnHand 560.
  • (wariant III):
    Lisie pomkniy się; kuno przed stoł; sobolu za stoł; baranie za piec. FlorTriling 183.
  • V stołu wstyd zbytéczny/ niépożytéczny. Kraść się wstydź/ nie iéść. KnAd 1218.