Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

HAFTOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: HAFTOWAĆ, *AFTOWAĆ, *AWTOWAĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (aftować), SXVI (?), Kn (haftować), T (haftować), L (haftować, hawtować), SWil (haftować), SW (haftować, hawtować, aftować), SJP (haftować)

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  haftować
czas teraźniejszy
lp 1. os.   haftuję
3. os.   haftuje
Etymologia
niem. heften 'zszywać grubym ściegiem'
Znaczenia
1. »wyszywać, przetykać nićmi, tworząc wzór«
Rekcja: (co); (w co || czym)

  • Háftuię/ Plumo [...]. vide Wyszywam & Háftowány. Kn 221.
  • BRODEUR, subst. m. (Celuy qui brode.) Phrygio. HAFTARZ ten co wyszywa haftuie . [...] Haftarz słowo pochodzi od bramowania dla bogatych okładek ktore po wierzchu dawano ná szatach zkąd ich Łacinnicy názywali Bramownikami. DanKolaDyk I, 234.
  • Haftuię. [...] 2) sticken in Gold. [...] broder. [...] § [...] delikatnie w złoto haftuie. T III 443.
2. »zszywać ranę«
Rekcja: co

  • Háftuię ránę/ Suo plagam [...]. Committo oras plagae suturis [...]. Kn 221.
  • Haftuię. 1) heften eine Wunde. [...] coudre une plaïe. [...] § 1) haftować ranę. T III 443.
Podhasła

HAFTOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lp M. m   haftowany
D. n   haftowanego
lm D.   haftowanych
B. nmos   haftowane
Najwcześniejsze poświadczenie:
1622
Znaczenia
»ozdobiony ornamentami wyszytymi na tkaninie«
  • – Srebra, złota i pereł, i kamieni drogich, jedwabiu rozlicznego, klejnotów chędogich pełno wszędy, orszak sług, pieszczone bławaty, drogotkane szpalery, rumiane szarłaty, wezgłowia teletowe, kołdry haftowane, materac z altembasu, złotem opisane łoże, pokój obity, w nim z srebra litego wszystko, czego się jedno tkniesz, gwałt dobra wszego. MorszHRoz A2v.
  • Háftowány/ Segmentatus, [...] Plumatilis vestis, [...]. Kn 220.
  • – Háftowaánie/ (opus) háftowánego co. Textilis pictura, [...] Segmentum, [...] Plumatum [...]. Kn 220.
  • – Háftuię/ Plumo [...]. vide Wyszywam & Háftowány. Kn 221.
  • – Papucie złotem haftowane. ArchRadziw 1638 140, 3.
  • – Srebrnych Rządow, Rządzikow, y śiedzeń háftowánych, lubo tásiem iedwabnych, okrom gołego rzemieniá, tákże ná sukniách błátu, okrom sukná, álbo futer drogich [...] niech się nie godzi [...] záżywać. FredKon 13.
  • – Nasiało się tedy po wszystliey Polszcze rzeczy Tureckich, Owych Hawtowanych rzeczy Slicznych. PasPam 246.
  • – Kiedy widzieli dostatki Srebra, złota Suknie Bogate Haftowane rzeczy rozne wymyslne specyały y Bogate z Dobyczy serce się im kraiało. PasPam 276.
  • – Ucieka iedęn Naslicznym koniu rząd bogaty złocisty Husarską modą suknie iedwabne kołpak hawtowany bogaty. PasPam 97.