Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

STRAŻ

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1614
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   straż
D.   straży
N.   strażą
Ms.   strażej
  straży
Znaczenia
»grupa żołnierzy, pilnująca czego, pełniąca wartę«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • przednia straż:
  • »oddział wojska poprzedzający siły główne w celu ubezpieczenia ich, rozpoznania nieprzyjaciela, ułatwienia działań wojennych itp.: awangarda«
    • – Posłał tedy Naszczokina Drugiego Hetmana kilka Mil przed soba z pięciu tysięcy Ludzi wybornych Ze by się Z Nami powitał. Przychodząc ku Strygoniey zastali pod Parkany Woysko Tureckie o ktorym Lubo nasi wiedzieli [...] nieostrożnie postąpili sobie wprzedni Strarzy. Iak wsiedli Turcy asz nieprzyszło y ognia dawać Dragoniey Regiment [...] wycięto wpien [...] a tak się to cicho y prędko zStało że Woysko nie daleko za Pagorkiem będące, nie wiedziało o tym. PasPam 264-264v.
  • placowa straż:
  • »oddział wojska zabezpieczający siły główne na postoju, straż polowa, placówka«
    • – Dwie tylko Chorągwie Pancerne krolewskie stały w placowey strazy a insze było woysko po swoich Szałasach. PasPam 214.
    • – Woysko tez nadeszło y tu zaraz na owym Staneło poboiowisku. Tak tedy całą noc koniesmy wręku trzymali dwa Pułki w placowey Strazey postawiwszy. PasPam 93.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • pod strażą chodzić:
    • – Trzykroć szczęśliwszy wiek kwitnącej młodzi, Która pod strażą czułą jeszcze chodzi. Wiek z każdej strony błogosławiony. ZimSRoks 71.
  • straż anielska:
    • – Trzeci záś poczet ludzi czárom niepodlegáiącym/ iest nayosobliwszy/ to iest/ pilną strażą Anielską obwárowány/ wewnątrz y zwierzchu: wewnątrz przez wlanie łáski/ zewnątrz przez mocy niebieskich/ to iest: duchow niebiosá obrácáiących obronę. SpInZąbMłot 11.