Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

RUMIANEK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: RUMIENEK, RUMIANEK, ROMIONEK, *RUMENOK, *RUMINEK
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (rumianek, rumienek), SXVI (rumianek, rumienek), T (rumianek), L (rumianek; rumienek w cyt.; XVI), SWil (rumianek), SW (rumianek, rumionek), SJP (rumianek)

Nienotowany w słownikach:
Kn

Formy gramatyczne
lp M. rumienek   || rumianek   || romionek  
D. rumienku   || rumianku  
C. rumienkowi  
B. rumenok   || rumienek   || ruminek  
N. rumiankiem  
lm M. rumienki  
B. rumianki  
Znaczenia
bot.  »roślina z rodziny złożonych o silnie pachnących kwiatach, występująca w wielu gatunkach, pospolita w Europie i Afryce południowej, mająca zastosowanie w lecznictwie; Matricaria chamomilla«
  • – Tu też przynależy przed otworzeniem abo przed siekániem párzenie lekkie, wárzywszy rumienek, nostrzyk, máieran w wodzie wespoł, przydawszy do tego trochę śpiki Celtyki. PetrSInst E2v.
  • – Te drugie Rumienki/ biały y żołty za[ś] potężniey wywodzą [kamień z pęcherza i z nerek]. SyrZiel 793.
  • Anthemis Chamaeleon. Chamomilla. Chamillen/ Hermuntzel Rumień/ albo Rumienek. GuldOn 2.
  • – Sadło zWieprza białłego [...] do nasmarowania barci albo Ulow Psczolow z innemi Ingredientiami Mianowicie Romionek Melissa Małmazya [...]. GrodzMisc 108.
  • – Y Cyndalia y inne zioła Rumianky Bukwice etc. przydac wolno [...]. GrodzMisc 51v.
  • Chamemelum Rumienek. SłowPolŁac 30.
  • Rumienek Chamaemelum. SłowPolŁac 70v.
  • – Między polnym Kwieciem na znájomsze są: Lánysz/ (polna Lilia) Ożanká/ Modrak/ Rumianek/ y tympodobne. KomDobrOrb 39.
  • – W tym sadzie jest kilka zagonów zaotłożonych, rumiankiem zarosłych, znać że był przedtym ogród siany. InwKal I 767.
  • – Dokryszyny vrobienia Sloz, Rumenok, Masło, miod przasny, v piwie to soli troche Dobrze vparzyc. KunReg 62v.
  • Item weźmi Bukwice, Mácierzanki, Rumienku, pokray, włoż do worká, przeszyi, upraz ná rynce zlawszy ługiem, wyiąwszy, przyłoż ciepło, często odnawiáiąc maczanie. PromMed 25.
  • – Warz ruminek w wine [!] piy często, urynę pędzi [...] toż czyni sok z belice często pity. CompMed 346.
  • – Kąpieli tesz ná tę chorobę máią zálecenie wárząc w wodzie ziołá iáko to Mácierzankę, Lebiodkę, Miodunkę, Slaz, Rumianek. etc. VadeMed 109.
  • Rumianek ziele, vid. rumień ziele. T III 1940.
  • – Rumień, rumienia, vid. Rumianość. rumien ziele, rumianek, rumieniec. (chamaeleon) Hermelchen, Camillen. càmomille. [...]. T III 1941.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • psi rumianek (sz. zm.):
    • – Ten Rumien iest ták bárzo podobny Rumienkowi smierdzącemu/ ktory Psim [rumienkiem] zowią/ że pozorem ieden od drugiego rozeznáć trudno/ sámą tylko wonią [...]. SyrZiel 792-793.
    • – Moc i skutki. Te skutki więcey Márunce należą niźli iemu. Wszákoż temu Rumienkowi Psiemu służą, iako Dioskorides pisze. SyrZiel 803.
    • Cetula faetida, Psi rumienek [...]. CompMed 22.
  • rumianek polny:
    • – Ubodzy ludzie zamiast przerzeczonych skorek kwiat rumianku Polnego albo krwawniku (vulgo millefolium) czy w proszku, czy w essencyi niech zażywaią; a doznaią skutku; ia nie tysiąc ludzi temi ziołkami na febrę wyleczyłem. BeimJelMed 163-164.
    • – Kwiat rumianku polnego, y krwawniku z sk[o]rką pomaranczową iak herbata zażywany w momencie prawie ratunek przynosi. BeimJelMed 90.
  • rumianek rzymski:
    • – Weźmi [...] kwiecia Rumienku Rzymskiego, Melissowego, Máruny [...]. VadeMed 231.
    • – Weźmi: Kwiatu Bzowego. Kwiatu Kommonicy Włoskiey, albo Flores Melilothi. Kwiatu Rumianku Polnego, Kwiatu Rumianku Rzymskiego, każdego 2. Garści. BeimJelMed 266.
  • bot. rumienek biały:
    • – Te drugie Rumienki/ [rumienek] biały y żołty za[ś] potężniey wywodzą [kamień z pęcherza i z nerek]. SyrZiel 793.
  • rumienek błękitny:
    • – Piszą o tym zielu [odmienniku] że trzykroć przez dzien kwiát swoy odmienia/ poránu biały/ w południe szárłatney fárby/ wieczor z czerwonábronatney: wszystek kształt iego do kwiátu Rumienku błękitnego podobny. SyrZiel 584.
  • rumianek ogrodny:
    • Chamomilla, Rumienek ogrodny [...]. CompMed 21.
  • rumianek śmierdzący:
    • – Ten Rumien iest ták bárzo podobny Rumienkowi smierdzącemu/ ktory Psim [rumienkiem] zowią/ że pozorem ieden od drugiego rozeznáć trudno/ sámą tylko wonią. SyrZiel 792-793.
  • rumianek włoski:
    • Chamomilla Romana, Rumienek włoski [...]. CompMed 21.
  • rumienek żółty:
    • – Te drugie Rumienki/ biały y [rumienek] żołty za[ś] potężniey wywodzą [kamień z pęcherza i z nerek]. SyrZiel 793.
Odsyłacze