Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BIAŁAWY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. m białawy  
ż biaława  
n białawe  
D. m białawego  
Ms. m białawym  
lm M. nmos białawe  
B. nmos białawe  
N. białawymi  
Ms. białawych  
Znaczenia
1. »mający barwę bardzo jasną, prawie białą, głównie jako określenie roślin, sierści i piór«
  • – Żyi ná skrzydłách biáłáwych wiecnożytny sławy... JurkHymCek A2.
  • – A Wenus ze wszytkich stron wdzięcznością odziana/ Swe biáłáwe gołębię wprząga do rydwaná. JurkHymCek A3.
  • – Tá [skorzonera] liścia biáłáwégo/ ábo z bládá zielonégo/ długiégo/ miązszego y konczystego. SyrZiel 1240.
  • – Cyprys ziele ogrodne, rozkrzewia się w drzewko, od ktorego pniaczká, wiele y gęsto pochodzi odnożek prosto wzgorę. Ná tych listeczkow biáłáwych, ábo iasnopopielatych y drobno kędzierzáwych máło nie iáko ná Aegiptckim Piołynie. SyrZiel 372-373.
  • – Srzedni Kozłek Liście ma [...] gdy doyzrzeie białáwe/ álbo popieláte/ iáko Srzebnik. SyrZiel 50.
  • – Kwiátu biáłáwego/ w szupinkách swych kolących tchwiącego [jest szanta biała]. SyrZiel 685.
  • – On [potwór, syn Wulkana] krzywe pazury i stopy plugawe Udami jak najmocniej, co były białawe, Przyciskał [do panny]. ArKochOrl III, 134.
  • – Biáłásy/ biáławy/ Subalbidus [...] Albidus [...] Albineus color equi [...] Subcandidus [...] Exalbidus [...] v. Płowy. Kn 25.
  • – Ieśli trąd twoy [...] czerwonáwy, znáczy mściwe serce twoie y ná krew ludzką chciwe. Ieśli biáłáwy, znáczy obłudę. [marg.: Iáko rożne sprosności trądu rożność grzechow nászych sprosnych znaczyły]. StarKaz II, 335.
  • – Klekocze biáłáwy Bocion. AndPiekBoh 57.
  • – Siedział [cesarz] na koniu gniadym, snadź hiszpańskim [...] kapelusz francuski z zaponą i piórami białawymi i ceglastymi. SobJListy 527.
  • – W Księdze o dryakwi Gálená. Wąż ktory się zowie krolik iest białáwy, ná iego głowie są trzy włosy. AlbSekr 318.
  • Unquis [et] sagitra Iest błoneczká żyłowáta białáwa, ktora od większych kącikow oczu wychodzi, y rozszerza się po nich. CompMed 12.
  • BLANCHASTRE [...] BIAŁAWY, bieleiący się. DanKolaDyk I, 200.
  • – Skóra osła morskiego. Na dnie płowo białawym pręgi czarne ode łba zacząwszy wskroś idące. RadziwHDiar 182.
  • – Orzeł gdy nie doiáda y głod ponosi, biáłości nábiera [...] dla tego wziął nápis białawy Orzeł. ChmielAteny I 515.
2. »o płynach: przejrzysty z białym zabarwieniem«
  • – Znáyduie się niektora [nafta] z popielástey bárwy iákoby biáłáwa. SykstCiepl 118.
  • – Miasto zwyczáynego czerwonego [płynu], blądé, sine, zielone, żołte, białáwe odchodzą máterye [opis miesiączki]. CompMed 586.
  • – XAQUA iest Drzewo w Hispanioli [...] z ktorego czysta y białáwa sączy się woda, ktorą czego tylko dotkniesz, szczernieie do dni 20, potym tá z niknie mákuła. ChmielAteny I 544.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • wino białawe:
    • CLAIRET [...] Vin clairet, rouge paillet. [...] WINO białawe. DanKolaDyk I, 312.
3. »o niebie: rozjaśniające się«
  • – Ledwo się dzień ukazał na wschodzie białawy, Rozpuszczał zaś swe jady wicher niełaskawy I do blizkiej ich [rozbitków] poniósł z wielkiem pędem skały, Której wody nadęte w pół nie zakrywały. ArKochOrl III, 231.