Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

APELACJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M.   apelacja
D.   apelacji
  apelacjej
B.   apelacją
N.   apelacją
lm M.   apelacje
D.   apelacyj
Etymologia
łac. appelatio
Znaczenia
 prawn.  »odwołanie się od wyroku sądu do sądu wyższej instancji, do wyższej władzy«
  • – Do niej [Moskwy] bowiem [jako na trybunał u nas] idą ze wszytkich ziem apelacye. NiemPam 156.
  • – Nie mowie tego aby się drugdy sędzia uprosić nie dał/ abo appellacyey nie pozwolił. BirkNiedz I, 229.
  • – [Elearzy] bez wszelkich apelacyj przed kogokolwiek, sami się mieli prawami swemi ojczystemi sądzić i karać. DembPrzew 80.
  • – Ruszenie do wyższego sądu [...] vide Apelacyia. Kn 961.
  • – Przybrawszy do siebie Chorążego y czterech Towarzystwa, wedug upodobania przez większość głosow, na gardło zaraz, [bez dopuszczenia appelatyey] Sądzić Rotmistrz może. FredKon 5.
  • – Tuć naszych sędziow na świecie/ albo omamić wymowkami/ albo zwieść wykrętami/ darami; albo uyść ucieczką/ appellacyą/ albo ubłagać płaczem/ proźbą [możemy]. BujnDroga 149.
  • – W sprawie o granice [...] apellacia do Sądu iasnie Osvieconego Trybunału Koronnego Piotrkowskiego nastąpiła. RadziejKor 19.
  • Appellacja do dworu in causis criminalibus et fundi [...] powinna być pozwolona. PaszkMcOrdKutrz 199.
  • – Zakazana Kurlandczykom do sądów Królewskich apelacya. KonSRoz 54.
  • – Z całego państwa Ottomańskiego do niego [najwyższego kapłana] idą Appelacye. ChmielAteny II 485.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • wytoczyć apelacją:
    • – § wytoczyć apelacyą. T III 9.
Przenośnie
  • Dalekom się podobno rozwiodł/ gdym [...] od zwycięstwa do pociemiężenia/ od applauzu do threnu appellacyą pociągnął.WojszOr 119
  • Słowik słysząc sędziego głupią sentencyią, od osła do człowieka wziął apelacyą.GrochWiersze 324