Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*NAPAŚĆ I

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
lp D. napaści  
Znaczenia
1. »atak, napad«
  • – Poszedłęm do Gospody alem postaremu niewyiezdzał az się Zmierzchło dobrze uchodząc iakiey napasci. PasPam 183v.
  • – Stanąłęm w pustkach nie mogąc inszey znaleść gospody a postaremu y tu od Napasci wybiegac się niemogę. PasPam .
2. »podejrzenie«
  • – Czemus się powiedział do inszego Domu. Odpowiedział Brat. Temu że by się waszey zbył napasci. PasPam 183.
  • – Owi co strzelali poiechał kazdy w swą y ia sąm wyiechałęm zaraz ze bym napasci iakiey niemiał zem tez to tam stał wtey kupie. PasPam 189v.

NAPAŚĆ II

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1664
Formy gramatyczne
napaść  
lp m 1. os. napadłem  
3. os. napadł  
ż 3. os. napadła  
lm mos 3. os. napadli  
nmos 3. os. napadły  
lp m 3. os. napadł był  
lp 3. os. napadnie  
lm 1. os. napadniemy  
lm mos 1. os. -byśmy napadli  
Znaczenia
1. »zaatakować kogo zbrojnie«
  • – Iak co kolwiek wesprzemy Nieprzyiaciela to iak na owych zdraycow napadniemy to iak w gębę dał. PasPam 106v.
  • – Było barek ze dwie scie to lada kiedy powsiadawszy Dragoniia Semenowie to Napadli Szwedow w Fioniey y znacznie Infestowali. PasPam 72v.
  • – Pod Choynicami gdy nas Szwedzi w nocy napadli obudwu porąbano. PasPam 84.
  • Napadł na Mnie iakis Patryarcha z Zołtą brodą srogi chłop, zaiadę go, złozy do mnie pistolet. PasPam 95.
2. »spotkać, natknąć się, natrafić na kogo, co; znaleźć, zdobyć«
  • – Iezeli znaiomy na znaiomego na padł to się roziechali powitawszy. PasPam 203.
  • – Iuzem tam nieprzebierał iako w domowęm stawie ale co przyniosła to bierz [...] gdyz iako m iuz napisał że ona [wydra] tam nie brakowała osobami ale co napadła to wzięła. PasPam 253.
  • – Szlachcica napadłęm uchodzącego ktory tez powiedział ze zewszystką potęgą Chowanski idzie. PasPam 90v.
  • – Przeiechawszy owe Mieysca ktore były [!] zalegli Szwedzi [...] Napadł [Wolski] na Cesarskich. PasPam .
3. przen.  »opaść, spotkać kogo; zdarzyć się komu«
  • – Zapomniałem tego Napisac że mnie pod Mohilowem stoiąc napadł był kłopot podobny wemu kozieradzkiemu. PasPam 102.
  • – Y sobie nic niekupiłęm y Sąm ledwie com zdrowo wyiechał niespodziewaiąc się że by mię miał taki napaść kłopot od owych piiakow. PasPam 184.
  • – Wiedney godzinie napadnie mysl że by zostać, wdrugiey tego nie czynic. PasPam 73v.
  • – Ia tu konia u kołu trzymam od wielkiey potrzeby a kiedy co napadnie aty mnie y tego wezmiesz. PasPam 90v.
4. »spaść, nadejść«
  • Napadły wielkie Słoty Sniegi poczęły Litwie konie Szwankowac. PasPam 113v.
  • Napadły potym Iesienne Słoty, Sniegi, mrozy tak że drugi swego konia niepoznał rano wstawszy. PasPam 244v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • napaść na niełaskę u kogoś:
    • ~ [...] co zá pewność, że Wm.M.Mści Pan tego dotrzyma? pokazałem pewność ztąd, że z Poddánym spráwá, ktory z Domem, Krewnymi, Przyiaciołmi wszytek funduie się na łásce Krolewskiey, ktoremu nápásć ná niełáskę v Páná, byłoby zgubić się z temi wszytkiemi. LubJMan 39.
  • potrzeba napadnie (sz. zm.):
    • ~ Insze powinności, to jest, gdy około młyna albo wożenia drzewa potrzeba napadnie, to się z Fedrauem, ktory dwie włoce szołtyskie drugie trzyma, sprzęga i obadwaj za jednego szołtysa powinnoć odprawują. OpisKról 427.
    • ~ Klisterámi według wzwysz pomięnionych ingredientiey, zgotowánemi pilnie ná tęn czás rátowác gdy nápádnie potrzebá. HaurEk 53.