Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

MAŁPA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. małpa  
D. małpy  
C. małpie  
B. małpą  
W. małpo  
lm D. małp  
C. małpom  
Etymologia
niem. Maulaffe
Znaczenia
1. »zwierzę«
  • – Słowá dobrego Kácerzom nie dáią Oycowie święci/ przyrownywáią ich psom wściekłym/ wężom/ bazyliszkom/ smokom łuskowátym/ sowom/ krowkom/ ktore w gnoiu gmerzą/; żabom/ muchom/ pluskwom/ ktore poki żyią kąsáią/ gdy zdechną śmierdzą/ trędowátym/ piecom nápalonym/ w ktorych chleby Antychrystowi pieką/ koczkodanom/ máłpom/ páiąkom/ prochnowi/ członkom zgniłym/ iászczurkom/ ktore żywot Kościołá Páńskiego gryzą/ centaurom/ to iest chłopobykom/ puchaczom/ onokrotalom/ ábo bábom z klekotkámi/ cyklopom onym/ ktorzy się w iáskiniách Etneyskich y porodzili y pochowáli. BirkRus 33.
  • – Iest to tam łeb y Slepie iako usmoka. straszne paszczęka Szeroka a płaska iak u małpy. PasPam 65.
  • SINGERIE [...] Gesticulationes simiarum. PODRZEŹNIANIE Jesta małp. SINGERIES [...] Mimica gesticulatio. Scurviles joci [...] BŁAZNOWANIE kuglowanie letkie ákcye ludzi letkomyślnych. DanKolaDyk II, 498.
  • Małpa [...] wielką ma antypatyą, albo wrodzoną nienawiść z Zołwiem. ChmielAteny I 486.
  • – Iástrząb przeciwny Chameleontowi, Małpa Zołwiowi, Zołw Kuropátwie, iż iedno z nich czyste, drugie nie czyste. ChmielAteny I 507.
2. ekspr. »pogardliwie o człowieku, zwłaszcza o kobiecie«
  • – Dymnicki nazwał sie bekart czyj iest wie dobrze Pani Porczynska wdowa pod Srockim wsią za Piotrkowem ten w Srockim tym bekart z małpą mieszkał bez sliubu y mial Arcy bekarty z nią. TrepNekLib 69.
  • – A przecię by sie spukac tak tam było trzeba Zeby tez y tu było ala ala małpo. OpalKSat 16.
  • – To tak Małpa nieiedna tak się poprawiła za Dwie Niedzieli że iey zas mązowie niepopoznawali. PasPam 57.
  • – [Kuba do Maćka] Dobrze małpie [żonie] pookładaj boki! DialJezOkoń 293.