Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

TABULATURA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: TABULATURA, TABLATURA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn (pod jak z rejestru), T (tablatura), L (tablatura, tabulatura), SWil, SW (tablatura, tabulatura), SJP (tablatura, tabulatura)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
lp M. tabulatura   || tablatura  
D. tablatury   || tabulatury  
B. tablaturę   || tabulaturę  
N. tabulaturą  
Ms. tablaturze  
lm M. tabulatury  
Etymologia
niem. Tabulatur
Znaczenia
1. muz. »system notacji muzyki za pomocą liter i cyfr; zapis melodii za pomocą takiego systemu«
  • – Z Przeszłych náuk łátwo pámiętáć możesz... ktore litery do Diszkántu (Altu) Tenoru/ y Básu należą/ nie zostáie tédy więcey/ tylko/ iáko te noty ták rozmáito pisane/ przez tábuláturę ábo w literách wypisáć. GorMuz D4.
  • – Jáko noty Muzyckie ná tábuláturę przemienić, y z ich táktámi. GorMuz .
  • – Co iest Tábulátura? Iest proste y szczere nápisánie liter iákich ná tablicy/ á że się tu noty Muzyckie literámi prosto pisáć będą y piszą/ dla teguż [...] názywa się tákowe nápisaánie not/ Tábuláturą Muzyki. GorMuz B.
  • Tabulatura Muzyki Abo Zápráwa Muzykálna Według ktorey káżdy, gdy tylka a b c znać będźie/ może sie bárzo prędko náuczyć śpiewáć; y ná wszelákich instrumentách... y inszey Muzyce z not gráć. GorMuz k. tyt..
  • – [...] Albo angielską nutę, naszym krajom krzywą, Zagłuszasz melodyją głośną i prawdziwą, Albo jeśli liniję ciągniesz w tablaturze, Zaraz ją znać w ogrodzie, na dachu, na murze. MorszAUtwKuk 4.
  • Tablatura. 1) die Tabulatur, Vorschrifft eines musicalischen Stücks. [...] 1) la tablature en musique. [...] 1) tablaturę pisać. T III 2287-2288.
Związki frazeologiczne

  • (Jak) z tabulatury:
  • »z powagą, uroczyście, elegancko, obyczajnie«
    • Iák z réiéstru/ z tábulatury chodźi/ czyni. [...] vide Z réiéstru. Kn 321.
    • – Vprządł sobie postawę. Stąpa iák z tábulátury. KnAd 914.
    • – Stapasz s tabulatury sieła diszkuruiesz Mową sie popisuiesz grozisz ba zabiiasz, Ale słowy bie rzeczą sąm sie przy tym chwalisz [...]. OpalKSat 76.
    • – Tablatura. [...] 3) übertriebene Ordnung, Sorgfalt. [...] 3) ajustement trop afécté; air, soin trop recherché. [...] 3) z tablatury czyni, chodzi. T III 2287-2288.
  • według tablatury ubrany:
  • »ładnie, schludnie, elegancko; idealnie dopasowany strój«
    • – według tablatury ubrany. nett, nach dem Schnürchen angepukt. ajuster au niveau, avec compas; qui est propret. T III 2288.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Z tablatury zakręt, robota za fraszkę. T III 2288.
2. »ozdobna płytka ścienna lub posadzkowa.«
  • – Dwie były Tabulatury rożnemi Dignitarstw akkomodowane Hieroglifikami. GazPol ???.
  • – W Kollegium tym większa [szkoda] osobliwie w Refektarzu, w ktorym nie tylko wyśmienita na posadce, y bokach będąca tabulatura, ale też Piec bardzo kosztowny [...]. GazPol ???.
3. »rozciągnięte na ramie płótno, na którym się maluje«
  • Tablatura. [...] 2) Leinwand worauf der Mahler mahlet. [...] 2) toile sur laquelle peint le peintre. [...] 2) rzucić farbę na tablaturę. T III 2287-2288.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Iák z réiéstru/ z tábulatury chodzi/ czyni. Homo palaestrae institutus: homo é palaestrae, Decori per quàm studiosus. Omnia accuratè, decenter, exactè [...] agit: In omnibus actionibus concinnus et elegans est [...]. Kn 231.