Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*BET

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (supl.), L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp D. betu  
N. betem  
lm M. bety  
D. betów  
B. bety  
N. betami  
Ms. betach  
Etymologia
niem. Bett
Znaczenia
»część pościeli, jak pierzyna, piernat, poduszka, wypchane pierzem; pościel w ogóle, także łoże«
  • – Arcyksiążę coraz wracał się do Renu, patrzeć na one nigdy niewidane obyczaje Elearskie, [...] sam sobie dziwnie słodząc ich lekkość, iż wozów nie mieli, skromność iż bez pościeli, żartkość, czerstwość, strój, oręże [...] pilnie uważał, [...], a swych inszych wojsk bety i insze zawady, także i ociężałość, ze wszech miar naganiając. DembWyw 93.
  • – Łby rozespane, dzwignąwszy od betu Maią naszem Zołnierzom dotrzymac Impetu Przed ktorymi choc we dnie, choc wPolu, choc wkupie Pierzchaią [Turcy]. PotWoj 107.
  • – Ze wsciekłem impetem, Porwie ią [Fascelinę] zboyca y łacno iey zdole, Chce iey zawinąc miękkiem głowę betem. PotSyl 87.
  • – Księżna też wstała z betów i oba książęta. KorczWiz 49.
  • – Ták u niey [rynny] wisiał [wnuk Jana Doręgowskiego] [...] tłumem się ludzie zeszli; y gdy myślą o iego salwowaniu, miękkich betow, y gwałt pościeli nanieśli. NiesKor II II, 73.
  • – Po tey Kąpieli położ się zaraz w bety, bo oziembienie nog większy descens sprowadza do głowy. BeimJelMed 195.
Przenośnie
  • Wszytkosen, wszystko mara, cokolwiek tuokiem Widzisz [...] Człowiecze: weSnie cię mysl, y twe serce bawi A ty głupi rozumiesz ze na istey iawi. Przetrzy iedno duchowne, przetrzy zeSnu oczy, Ktorec zbytnie Staranie, o tenzywot mroczy, A nie da podniesc głowy z grzechowego Betu.PotPer 26